Sa shpesh i lani dhëmbët? Sipas ekspertëve, nëse lani 3 herë në ditë dhëmbët dhe kryeni vizita të rregullta te dentisti, mund të zvogëloni rrezikun nga më shumë se 50 sëmundje të rënda, duke përfshirë këtu demencën dhe artritin.
Prej kohësh dihet që shëndeti oral ndikon në mirëqenien tonë të përgjithshme, me hulumtime të mëparshme që lidhin përhapjen e baktereve nga sëmundjet orale me sëmundjen e Alzheimerit, kancerin, sëmundjet kardiovaskulare, diabetin dhe të tjera.
Një panel ekspertësh theksoi rëndësinë e shëndetit dentar në konferencën vjetore të Shoqatës Amerikane për Avancimin e Shkencës (AAAS), të mbajtur javën e kaluar në Arizona, Shtetet e Bashkuara.
“Tani besojmë se ruajtja e shëndetit dentar mund të shoqërohet me një rrezik të reduktuar të më shumë se 50 sëmundjeve”, tha Dr. Alpdogan Kantarci, profesor në Shkollën e Stomatologjisë të Universitetit të Minesotës.
“Hulumtimet tani tregojnë se tek njerëzit me sëmundje të lehta, ata që lajnë dhe kujdesen për dhëmbët e tyre ose vizitojnë dentistin për pastrime të specializuara tregojnë performancë shumë më të mirë njohëse”, vazhdoi ai.
Kur bakteret nga sëmundjet orale hyjnë në qarkullimin e gjakut dhe në tru, ato shkaktojnë inflamacion kronik. Kjo mund të shkaktojë që sistemi imunitar të sulmojë nyjet dhe të përshpejtojë formimin e pllakave, të cilat prishin neurotransmetuesit dhe çojnë në rënie të aftësive njohëse. Megjithatë, nuk ka studime që të vërtetojnë se sëmundja e mishrave të dhëmbëve shkakton demencë ose artrit.
Edhe pse Mbretëria e Bashkuar ka reputacion për higjienë të dobët orale, shumë vende të tjera evropiane ende përballen me probleme me shëndetin dentar.
Një studim i vitit 2022 zbuloi se Norvegjia është vendi me ndërgjegjësimin më të lartë për shëndetin dentar , ndërsa Serbia renditet e fundit së bashku me Letoninë dhe Poloninë. Sa i përket vizitave te dentisti, Holanda renditet e para, ndërsa Portugalia, Irlanda dhe Mbretëria e Bashkuar kishin normat më të ulëta të frekuentimit.
Një përzierje komplekse faktorësh socio-ekonomikë është përgjegjëse për këtë pabarazi, me kosto të larta, lista të gjata pritjeje dhe distanca që krijojnë pengesa në akses.
Të moshuarit janë më të prekurit, me banorët e BE-së të moshës 65 vjeç e lart që raportojnë norma më të larta të nevojave të paplotësuara dentare krahasuar me ata të moshës 16-44 vjeç, sipas të dhënave të Eurostat për vitin 2024.
Sondazhi më i fundit i Shëndetit Oral tek të Rriturit (AOHS) raportoi se 41% e banorëve të Mbretërisë së Bashkuar kishin prishje të dhëmbëve, një rritje e konsiderueshme nga 28% në vitin 2009. Pothuajse gjysma e të anketuarve thanë gjithashtu se gjendja e dhëmbëve të tyre ndikon ndjeshëm në jetën e tyre të përditshme./mxh