Në 1 maj të vitit 1931, përfundoi ndërtimi i Empire State Building në New York City
Nga Leonard Veizi
Në agimin e një epoke ku retë e zeza të Depresionit të Madh kishin mbuluar shpirtin e Shteteve të Bashkuara të Amerikës, mbi horizontin e Nju Jorkut nisi të vizatohej një siluetë që do të sfidonte dëshpërimin. Ndërtesa Empire State nuk u ngrit thjesht si një godinë e lartë, por si një shpërthim ambicieje që çau tymin e krizës për të prekur retë mbi qiell.
E mbjellë me krenari në zemrën pulsante të Midtown Manhattan-it, kjo katedrale moderne me 102 kate u ngrit nga gjenia e firmës “Shreve, Lamb & Harmon”. Ajo erdhi si një dëshmi e gjallë e stilit Arti Dekorativ, ku çdo linjë gjeometrike dhe çdo detaj metalik këndonte elegancën dhe dinamizmin e një bote që refuzonte të dorëzohej.
Historia e lindjes së saj ngjan me një legjendë shpejtësie:
Në vitin 1930 nisi rrugëtimi i parë i gurëve drejt lartësisë, ndërsa mijëra punëtorë, të lidhur mes rrezikut dhe shpresës, ngrinin kat pas kati skeletin e çeliktë drejt reve.
Në vitin 1931, vetëm një vit më pas, kulla ishte gati, duke thyer çdo rekord inxhinierik dhe duke sfiduar kufijtë e logjikës industriale të kohës. Brenda pak muajsh, ajo u shndërrua në ndërtesën më të lartë në botë, – me një lartësi prej 380 metrash por që shkon 443.2 metra e lartë, përfshirë antenën e saj – fron vertikal që shikonte nga lart qytetin që nuk flinte kurrë.
Emri i saj nuk është rastësi; “Empire State Building” pagëzohet sipas nofkës prestigjioze të shtetit të Nju Jorkut, duke mbartur në vete peshën e pushtetit, madhështisë dhe një ndikimi që nuk njeh perëndim.
Në një kohë kur horizonti i shpresës ishte zbehur nga varfëria, ky gjigant çeliku u bë një deklaratë solemne besimi. Dritat e saj, që ndiznin natën mbi qytet, nuk ishin thjesht ndriçim arkitektonik, por një sinjal i heshtur për miliona njerëz: se edhe në mes të rrënojave ekonomike, njeriu mund të gdhendë të ardhmen me guxim.
Dhe kështu, ajo mbeti jo vetëm një ndërtesë, por një metaforë e qëndrueshmërisë njerëzore — një kujtesë e përhershme se, edhe kur toka dridhet nën këmbë, shpirti i njeriut vazhdon të ngrihet, duke kërkuar përjetësisht lartësitë.