Nga Leonard Veizi
Në Meksikën e nxehtë dhe të dhunshme të Toni Skot-it, dashuria nuk ka shumë kohë për të jetuar. Ajo lind mes luksit, rrezikut dhe një burri që është mësuar t’i konsiderojë njerëzit përreth vetes si pronë. Xhej Kokran mbërrin atje për të takuar mikun e tij të vjetër, por takimi me Mirjen e ndryshon përgjithmonë fatin e tij. Pasioni mes tyre zgjat pak; ndëshkimi që pason do të zgjasë shumë më tepër. “Revenge”, një prodhim i vitit 1990, është një histori ku dashuria ndez shkëndijën, ndërsa xhelozia, pushteti dhe dhuna i japin asaj një fund tragjik…
…Në qendër të filmit është Xhej Kokran, i luajtur nga Kevin Kostner, një ish-pilot i aviacionit ushtarak që shkon në Meksikë për të vizituar mikun e tij të vjetër, Tiburon Mendez, një burrë i fuqishëm, i pasur dhe i rrezikshëm, interpretuar nga Entoni Kuin. Aty Xhej takon Mirjen, gruan e re të Mendezit, të luajtur nga Madlen Stou.
Që në takimin e parë kuptohet se kjo nuk është një lidhje që mund të përfundojë mirë.
Xhej dhe Mirjea tërhiqen nga njëri-tjetri. Nuk është thjesht një flirt kalimtar. Mes tyre lind një lidhje e vërtetë, por pikërisht këtu fillon tragjedia. Sepse Mirjea nuk është një grua e lirë. Ajo është gruaja e një njeriu që nuk është mësuar të humbasë asgjë.
Dhe Mendez nuk është thjesht një bashkëshort xheloz. Ai është një njeri që e sheh dashurinë si pronësi.
Kur zbulon marrëdhënien mes Xhejit dhe Mirjes, reagimi i tij është brutal. Xhej sulmohet dhe lihet për të vdekur, ndërsa Mirjea dërgohet në një institucion fetar për rehabilitim, ku trajtohet në mënyrë çnjerëzore.
Por filmi nuk mbaron aty. Pikërisht atëherë fillon pjesa e dytë e historisë.
Xhej mbijeton. Dhe njeriu që kthehet nuk është më ai që kishte ardhur në Meksikë për të kaluar disa ditë pushimesh me mikun e vjetër. Ai është një burrë që ka humbur gjithçka: dashurinë, dinjitetin dhe jetën që mendonte se kishte përpara.
Kështu lind hakmarrja.
Toni Skot e ndërton filmin me një gjuhë shumë të veçantë pamore. Meksika nuk paraqitet si një kartolinë turistike. Është e nxehtë, e pluhurosur, e ashpër dhe e mbushur me kontraste. Pasuria e Mendezit qëndron pranë varfërisë; luksit i përgjigjet dhuna; peizazhi i bukur fsheh një botë morale të shëmtuar.
Kjo është një nga arsyet pse “Hakmarrja” nuk është thjesht një film aksion. Në thelb, është një film për pushtetin.
Entoni Kuin i jep Tiburon Mendezit një prani të jashtëzakonshme. Ai nuk ka nevojë të bërtasë vazhdimisht për të trembur të tjerët. Përkundrazi, rreziku i tij qëndron te qetësia.
Kevin Kostner, ndërkohë, luan një personazh më të heshtur. Xhej nuk është një hero klasik i filmave të hakmarrjes. Ka vetëm një borxh personal për të larë.
Dhe Madlen Stou është elementi tragjik që lidh të dy burrat. Mirjea nuk është thjesht arsyeja pse dy meshkujt përplasen. Ajo është viktima e një bote ku një grua mund të konsiderohet pronë e burrit që e ka marrë për grua.
Prandaj titulli “Hakmarrja” ka më shumë se një kuptim. Xhej kërkon hakmarrje ndaj Mendezit. Por filmi ngre një pyetje më të vështirë: çfarë ndodh me njeriun kur hakmarrja bëhet qëllimi i vetëm i jetës së tij?
Në këtë kuptim, “Hakmarrja” është më i errët nga sa duket në pamje të parë. Nuk kemi një hero që mund të fitojë dhe pastaj të largohet i qetë drejt horizontit. Kemi një njeri që përpiqet të ndëshkojë fajtorin, por ndërsa afrohet drejt qëllimit, humbet edhe më shumë nga vetja.
Filmi u prit në mënyrë të përzier në kohën e shfaqjes së tij, por me kalimin e viteve është parë ndryshe. Sidomos për shkak të atmosferës së rëndë dhe stilit vizual të Toni Skotit, i cili më shumë se sa të tregojë një histori, krijon një gjendje psikologjike.
Dhe kjo është ndoshta forca më e madhe e filmit. “Hakmarrja” nuk të pyet nëse hakmarrja është e drejtë. Të pyet se sa larg mund të shkosh përpara se hakmarrja të të kthejë edhe ty në atë që urren.
Në fund, filmi mbetet një tragjedi dashurie e veshur me petkun e një thrilleri.