Last Updated on 18/06/2025 by adminfjala
18 qershor 1981
Në fund të viteve 1970, Forcat Ajrore të Shteteve të Bashkuara po kërkonin mënyra për të depërtuar në mbrojtjen ajrore armike pa u pikasur nga radarët.
Teknologjia “stealth”—që ul dukshmërinë radarike—ishte duke u hulumtuar nga disa ekipe inxhinierësh.
Zhvillimi
Lockheed F-117 Nighthawk u projektua nga Skunk Works, divizioni i fshehtë i Lockheed që merrej me projektet më inovative.
Ekipi i Skunk Works, nën udhëheqjen e Ben Rich, përdori parime të fizikës, formave gjeometrike dhe materialeve absorbuese për të minimizuar nënshkrimin radar.
Një rol vendimtar luajti edhe matematikani rus Pyotr Ufimtsev, punimet e të cilit, që u përkthyen nga Lockheed, treguan si forma e sipërfaqeve mund të ndikonte reflektimin e valëve radar.
Fluturimi i parë
Fluturimi i parë i F-117 u krye më 18 qershor 1981 nga pista sekrete e Groom Lake (Zona 51) në Nevada.
Piloti i provës ishte Hal Farley.
Fluturimi kaloi pa probleme, duke provuar që koncepti “stealth” ishte i realizueshëm.
Dizajni
F-117 ka formë facetale, me panele të sheshta që shpërndajnë valët radar.
Materialet që përdor – si veshjet absorbuese të radarit (RAM) – ulin edhe më tej nënshkrimin e tij radar.
Motorët e tij, General Electric F404, ishin vendosur thellë brenda trupit, me daljet e gazrave të ftohura, për të ulur gjurmën infra të kuqe.
Operacionet
Flota F-117 qëndroi e fshehtë nga publiku për disa vjet.
Ajo u përdor me sukses për herë të parë në aksion gjatë pushtimit të Panamasë (1989), dhe më pas u bë e njohur ndërkombëtarisht gjatë Luftës së Gjirit (1991), ku F-117 shkatërroi objektiva me vlerë të lartë pa u pikasur nga radarët irakienë.
Pensionimi
Forcat Ajrore të SHBA e pensionuan F-117 zyrtarisht në 2008, pas rreth 27 vjet shërbimi.
Disa F-117 qëndrojnë të depozituar, ndërsa të tjerë përdoren herë pas here për qëllime testimi.
Janë parë që F-117 fluturon edhe pas daljes nga shërbimi, çka lë të kuptohet se USAF i përdor akoma për qëllime të veçanta.
Përgatiti: L.Veizi