José Mourinho është një nga personazhet më të mëdhenj dhe më polarizues të futbollit modern, por dokumentari i ri me tri pjesë i Netflix përpiqet të shkojë përtej trajnerit që publiku ka parë për dekada. Pas egos, konflikteve, deklaratave të forta dhe trofeve që kanë përcaktuar karrierën e tij, seriali përpiqet të zbulojë njeriun që fshihet pas personazhit.
Në një intervistë për The Guardian, regjisori Joe Pearlman tregon se e dinte që bisedat me Mourinhon do të ishin intensive. Sipas tij, trajneri portugez kishte një dëshirë të fortë për ta kontrolluar mënyrën se si tregohej historia e tij. Dështimet priren të shpjegohen përmes rrethanave ose njerëzve të tjerë, ndërsa sukseset përdoren si argument për të justifikuar vendimet dhe sjelljen e tij. Për Mourinhon, në fund, ajo që ka më shumë rëndësi është rezultati.
Megjithatë, dokumentari zbulon edhe një anë më personale. Pearlman tregon se Mourinho nuk ka dashur të ndalet gjatë te fëmijëria e tij, duke argumentuar se ajo nuk ka lidhje me njeriun që është bërë sot. Për regjisori, kjo është interesante, sidomos duke pasur parasysh reputacionin e Mourinhos si një trajner jashtëzakonisht i aftë për të kuptuar dhe menaxhuar njerëzit.
Mourinho u rrit si djali i Félix Mourinhos, një trajner i respektuar në Portugali. Që në fëmijëri ai e përjetoi veten si një të huaj, pasi shpesh njihej përmes babait të tij. Më vonë, kur zgjodhi rrugën e trajningut pa pasur një karrierë të rëndësishme si futbollist profesionist, ndërtoi identitetin e tij përmes dijes, ambicies dhe rezultateve. Futbolli i dha hapësirën për të krijuar një personazh që ishte shumë më i madh se rrethanat nga të cilat kishte ardhur.
Një nga momentet më të forta të dokumentarit lidhet me vdekjen e babait të tij në vitin 2017. Kur Mourinho flet për Félix, emocionohet dhe përlotet. Pearlman beson se kjo është një dhimbje që trajneri nuk e ka përpunuar plotësisht. Në vend që të ndalej për të kuptuar humbjet e së kaluarës, Mourinho ka zgjedhur vazhdimisht të shikojë përpara, drejt sfidës së ardhshme.
Regjisori e përshkruan këtë barrë emocionale si një “çantë dhimbjeje” që Mourinho e ka mbajtur mbi shpinë për pjesën më të madhe të jetës. Në të janë grumbulluar humbjet, zhgënjimet, fjalët, golat dhe vendimet që nuk kanë shkuar sipas dëshirës së tij. Edhe në momentet më të mëdha të karrierës, duket se Mourinho ka pasur gjithmonë sytë te beteja e ardhshme.
Kjo ndihmon për të kuptuar edhe personazhin që ai ndërtoi në futboll. Egoja, vetëbesimi, karizma, intuita dhe aftësia taktike janë të gjitha pjesë e Mourinhos, por Pearlman sugjeron se egoja ka shërbyer edhe si një lloj mekanizmi mbrojtës. Futbolli i dha mundësinë të krijonte versionin e vetes që kishte dashur të bëhej dhe të përdorte atë personazh për të fituar kontrollin mbi ambientin rreth tij.
Konflikti ishte pjesë e kësaj formule. Mourinho shpesh e ka trajtuar futbollin si një luftë në të cilën rivaliteti, provokimi dhe presioni psikologjik janë pjesë e lojës. Dokumentari sugjeron se ai ende nuk ndien pendesë të madhe për disa nga përplasjet më të bujshme të karrierës së tij. Për të, ato i përkasin një bote të veçantë, ku objektivi kryesor mbetet fitorja.
Por pas gjithë kësaj ekziston edhe një dëshirë e fortë për t’u dashur dhe admiruar. Sipas Pearlman, Mourinho duket se ka nevojë për vëmendjen që sjell konflikti dhe për ndjesinë se po lufton për një kauzë të drejtë. Kjo mund të shpjegojë pjesërisht përse ai ka qenë gjithmonë kaq i aftë për ta kthyer vëmendjen e publikut drejt vetes.
Jashtë futbollit, portreti ndryshon. Në shtëpi, Mourinho shfaqet më i qetë dhe më i rezervuar. Ai pranon se karriera e ka mbajtur larg familjes për një pjesë të madhe të jetës dhe se, në njëfarë mënyre, familjarët e tij e kanë më të lehtë kur ai nuk është pranë. Për Pearlman, ky është një nga momentet më të dhimbshme të dokumentarit, sepse tregon koston personale të një jete të ndërtuar rreth futbollit.
Në fund, sipas regjisorit, dokumentari është një histori për fitoren me çdo kusht dhe për atë që ndodh kur një njeri e lidh identitetin e tij pothuajse tërësisht me suksesin. Mourinho del njëkohësisht si hero dhe antagonist i historisë së vet: një lider me aftësi të jashtëzakonshme për të motivuar njerëzit, por edhe një njeri që ka ndërtuar rreth vetes një personazh të vështirë për t’u depërtuar.
Dokumentari nuk arrin domosdoshmërisht ta zhbëjë mitin e José Mourinhos. Përkundrazi, e bën atë më kompleks. Pas trofeve, rivaliteteve dhe deklaratave që kanë bërë xhiron e botës, mbetet një njeri që duket se ka mbajtur për vite me radhë një barrë emocionale të pashprehur dhe që vazhdimisht ka kërkuar sfidën e radhës.
Sipas Pearlman, vitet e fundit të Mourinhos, përfshirë periudhat te Roma dhe Benfica, nuk e kishin treguar një njeri veçanërisht të lumtur apo të kënaqur. Rikthimi në Madrid duket se ka ndryshuar diçka. Mourinho është përsëri në një vend me të cilin ka një lidhje të veçantë dhe ku beson se ka ende një histori për të shkruar.
Në fund, ndoshta kjo është ajo që dokumentari tregon më qartë: José Mourinho nuk ka ditur kurrë të jetojë pa një betejë përpara. Dhe për sa kohë që ekziston një e tillë, personazhi i tij mbetet po aq i fuqishëm sa gjithmonë.
Burimi: The Guardian, intervista me Joe Pearlman-ad