Last Updated on 23/09/2026 by EL
Qeveria norvegjeze synon të ketë gati deri në vitin 2028, ose edhe më herët, planin për zhvillimin e një prej projekteve më të rëndësishme minerare në Evropë, në zonën e Fen Complex, rreth 150 kilometra në jugperëndim të Oslos.
Depozita vlerësohet të përmbajë rreth 15.9 milionë tonë okside të tokave të rralla, mes tyre neodim dhe praseodim, minerale të përdorura në prodhimin e magnetëve të fuqishëm për automjetet elektrike, teknologjitë e energjisë së rinovueshme dhe pajisjet e mbrojtjes.
Projekti është vonuar prej vitesh për shkak të shqetësimeve mjedisore, veçanërisht për planifikimin e impianteve të përpunimit të mineraleve në një zonë pyjore. Studimet në terren kanë identifikuar 78 specie të rrezikuara të kafshëve dhe bimëve, përfshirë lloje të rralla brumbujsh, pemësh, myshqesh dhe kërpudhash.
Kompania Rare Earths Norway (REN), e cila zotëron të drejtat e nxjerrjes, thotë se vetë miniera do të jetë praktikisht “e padukshme”, pasi nxjerrja dhe thërrmimi i mineralit do të kryhen nën tokë. Megjithatë, impiantet e përpunimit në sipërfaqe do të jenë të nevojshme.
Në fillim të këtij viti, qeveria norvegjeze mori përsipër nga bashkia përgjegjësinë për procesin e planifikimit, duke përfshirë edhe studimin e alternativave për vendndodhjen e impianteve në sipërfaqe.
“Objektivi është të kemi një plan deri në vitin 2028, por preferohet edhe më herët”, tha të mërkurën ministrja norvegjeze e Industrisë, Cecilie Myrseth.
Qeveria norvegjeze vlerëson se Fen Complex mund të ndihmojë në forcimin e zinxhirëve evropianë dhe perëndimorë të furnizimit me minerale kritike. Aktualisht, në Evropë nuk ka miniera aktive për nxjerrjen e tokave të rralla, duke e lënë kontinentin të varur në masë të madhe nga furnizimet nga Kina.
Tokat e rralla janë thelbësore për prodhimin e një game të gjerë produktesh, nga telefonat inteligjentë dhe makinat elektrike deri te avionët luftarakë, dhe klasifikohen si minerale kritike nga Bashkimi Evropian.
REN shpreson që nxjerrja e mineralit në Fen Complex të nisë në gjysmën e parë të viteve 2030.