Last Updated on 19/10/2026 by EL
Kur ditët shkurtohen dhe temperaturat ulen, shumë njerëz vënë re se tërhiqen më shumë nga ushqimet e ngrohta dhe të shijshme dhe e kanë më të vështirë të dalin nga shtëpia. Hulumtimet tregojnë se pjesa më e ftohtë e vitit përfaqëson një periudhë me rrezik të shtuar për shtim në peshë.
Ndër hulumtimet më të cituara mbi këtë temë është një studim i botuar në New England Journal of Medicine në vitin 2000. Studiuesit gjurmuan peshën trupore të 195 të rriturve dhe i matën ata katër herë, në intervale prej gjashtë deri në tetë javësh, nga fundi i shtatorit deri në mars.
Të anketuarit shtuan mesatarisht 0.37 kilogramë gjatë periudhës së festave, dhe në mars ata ishin mesatarisht 0.48 kilogramë më të rëndë se në shtator. Autorët theksojnë se kjo tepricë nuk u humb as gjatë pranverës dhe verës. Sipas Institutit Kombëtar të Shëndetit të Fëmijëve dhe Zhvillimit Njerëzor të SHBA-së (NICHD), i cili kreu studimin, subjektet besonin se kishin shtuar ndjeshëm më shumë peshë sesa kishin shtuar në të vërtetë dhe e mbivlerësuan shtimin në peshë me pak më shumë se 1.3 kilogramë.
Një punim përmbledhës, i botuar më vonë, pohon se kilogramët e fituar në këtë periudhë përbëjnë më shumë se gjysmën e shtimit total vjetor në peshë.
Më pak lëvizje, më shumë ulje
Një nga arsyet është aktiviteti i reduktuar fizik. Sipas autorëve të studimit australian të botuar në revistën JAMA Network Open, rishikimet e hulumtimeve të mëparshme tregojnë se njerëzit lëvizin më shumë gjatë verës dhe ulen më shumë në dimër. I njëjti studim veçoi festat, fundjavat dhe dimrin si periudha të rrezikshme për shtimin në peshë.
Në studimin NICHD, ata që raportuan se ishin më pak aktivë ose më të uritur shtuan më shumë në peshë.
Mungesa e dritës dhe dëshira për karbohidrate
Ditët më të shkurtra ndikojnë gjithashtu në humor. Instituti Kombëtar i Shëndetit Mendor i SHBA-së (NIMH) e rendit të ngrënit e tepërt, veçanërisht dëshirën për karbohidrate, midis simptomave të çrregullimit afektiv sezonal, i cili çon në shtim në peshë. Sipas Klinikës Mayo, shkaku i këtij çrregullimi është i panjohur, por mungesa e dritës së diellit në vjeshtë dhe dimër mund të kontribuojë në shfaqjen e tij.
Hulumtimi i NIH mbi njerëzit me këtë çrregullim zbuloi se depresioni i dimrit shoqërohej me rritje të oreksit, konsum më të lartë të kalorive dhe dëshirë për karbohidrate.
Çfarë ndihmon?
Siç thuhet në njoftimin për shtyp të NICHD, rezultati që subjektet më aktivë fizikisht shtuan më pak peshë tregon se më shumë lëvizje mund të parandalojë shtimin në peshë gjatë kësaj periudhe të rrezikshme. Rishikimi i lartpërmendur shton se programet e bazuara në monitorimin e rregullt të peshës gjatë festave, sipas të dhënave të disponueshme, parandaluan shtimin në peshë, megjithëse ka pak prova për këtë./et