I dërguari amerikan, Steve Witkoff, ka njoftuar fillimin e fazës së dytë të planit të Presidentit Donald Trump për t’i dhënë fund luftës në Gaza, me një qeveri teknokratike palestineze të themeluar në territor. Sipas fazës së parë, Hamasi dhe Izraeli ranë dakord për një armëpushim në tetor, si dhe për një shkëmbim pengjesh-të burgosurish, një tërheqje të pjesshme të Izraelit dhe një rritje të ndihmave.
Witkoff tha se faza e dytë do të shihte gjithashtu rindërtimin dhe demilitarizimin e plotë të Gazës, duke përfshirë çarmatimin e Hamasit dhe grupeve të tjera palestineze.
“SHBA-ja pret që Hamasi të përmbushë plotësisht detyrimet e tij. Mosveprimi në këtë drejtim do të sjellë pasoja të rënda”, paralajmëroi ai, duke vënë në dukje se këto përfshijnë kthimin e trupit të pengut të fundit të vdekur izraelit.
Megjithatë, dy pika kyçe të fazës së dytë mund të jenë problematike. Hamasi më parë ka refuzuar të heqë dorë nga armët e tij pa krijimin e një shteti të pavarur palestinez, dhe Izraeli nuk është zotuar të tërhiqet plotësisht nga Gaza.
Armëpushimi është gjithashtu i brishtë në rastin më të mirë, me të dyja palët që akuzojnë njëra-tjetrën për shkelje të përsëritura. Pothuajse 450 palestinezë janë vrarë në sulmet izraelite që kur ai hyri në fuqi, sipas Ministrisë së Shëndetësisë të Gazës, e drejtuar nga Hamasi. Dhe kushtet humanitare në territor mbeten të tmerrshme, sipas OKB-së, e cila ka theksuar nevojën për rrjedhën e pakufizuar të furnizimeve kritike.
Në deklaratën e tij, Witkoff deklaroi se me nisjen e fazës së dytë të planit të paqes prej 20 pikash të Trump të mërkurën, Gaza po lëvizte nga armëpushimi në demilitarizim, qeverisje teknokratike dhe rindërtim.
“Faza e Dytë krijon një administratë palestineze teknokratike kalimtare në Gaza, Komitetin Kombëtar për Administrimin e Gazës (NCAG), dhe fillon demilitarizimin dhe rindërtimin e plotë të Gazës, kryesisht çarmatimin e të gjithë personelit të paautorizuar”, tha ai.
Pas njoftimit, ndërmjetësit rajonalë Egjipti, Katari dhe Turqia mirëpritën formimin e asaj që e quajtën “Komiteti Teknokratik Palestinez për të Administruar Rripin e Gazës”, duke thënë se kjo do të kontribuonte në përpjekjet që synojnë konsolidimin e stabilitetit dhe përmirësimin e situatës humanitare.
Ata zbuluan gjithashtu se komiteti prej 15 anëtarësh do të drejtohej nga Ali Shaath, një ish-zëvendësministër i planifikimit në Autoritetin Palestinez (PA), i cili qeveris pjesë të Bregut Perëndimor të pushtuar që nuk janë nën kontrollin izraelit. Administrata kalimtare e Gazës do të veprojë nën mbikëqyrjen e një “Bordi të Paqes”, i cili do të kryesohet nga Trump, sipas planit 20-pikësh që ai zbuloi tre muaj më parë.
Njoftimet në lidhje me bordin priten në ditët në vijim, përfshirë edhe vizitën e presidentit në Forumin Ekonomik Botëror në Davos javën e ardhshme. Nickolay Mladenov, një politikan bullgar dhe ish-i dërguari i OKB-së për Lindjen e Mesme, do të jetë përfaqësuesi i bordit në terren në Gaza. Plani i Trump-it thotë se një Forcë Ndërkombëtare e Stabilizimit (ISF) do të vendoset gjithashtu në Gaza për të trajnuar dhe mbështetur forcat policore palestineze të verifikuara.
Sipas planit të Trump-it, Palestina do të marrë përsipër qeverisjen e Gazës pasi të ketë përfunduar reformat dhe të jetë në gjendje ta bëjë këtë në mënyrë të sigurt dhe efektive. /K.M