Last Updated on 27/07/2026 by EL
Valët e të nxehtit janë bërë një nga pasojat më të dukshme të ndryshimeve klimatike dhe temperaturat ekstreme nuk përbëjnë rrezik vetëm për njerëzit, por edhe për kafshët shtëpiake. Qentë dhe macet nuk arrijnë ta rregullojnë temperaturën e trupit si njerëzit, ndaj mund të pësojnë shumë shpejt goditje nga nxehtësia, një gjendje që mund të jetë fatale nëse nuk trajtohet menjëherë.
Ja cilat janë pesë gjërat që duhet të bëni dhe pesë gabimet që duhen shmangur për t’i mbrojtur kafshët tuaja gjatë ditëve më të nxehta.
Gjëja më e rëndësishme është që kafsha të ketë gjithmonë ujë të freskët dhe të pastër në dispozicion. Ena me ujë duhet të kontrollohet disa herë gjatë ditës, pasi uji mund të ngrohet, të ndotet ose të derdhet, sidomos nëse ndodhet jashtë. Është e këshillueshme të vendosen disa enë me ujë në vende të ndryshme të shtëpisë ose oborrit, gjithmonë në hije. Megjithatë, nuk duhet ta detyroni kafshën të pijë ose t’i hidhni ujë në gojë, pasi mund të rrezikojë të mbytet. Nëse refuzon të pijë ose ka vështirësi në gëlltitje, duhet të kontaktoni menjëherë veterinerin.
Po aq i rëndësishëm është krijimi i një ambienti të freskët dhe të ajrosur. Nuk mjafton të lihet dera apo dritarja hapur. Kafsha duhet të ketë mundësi të qëndrojë në një vend larg rrezeve të diellit dhe me qarkullim të mirë ajri. Perdet dhe grilat mund të mbahen të mbyllura gjatë orëve më të nxehta, ndërsa krevati ose vendi ku pushon kafsha duhet të zhvendoset në pjesën më të freskët të banesës. Kondicioneri mund të përdoret, por pa e drejtuar ajrin direkt mbi kafshën. Edhe tapetet ftohëse mund të ndihmojnë, por kafsha duhet të jetë gjithmonë e lirë të largohet prej tyre.
Shëtitjet dhe aktivitetet fizike duhet të zhvillohen vetëm në orët më të freskëta të ditës, herët në mëngjes ose vonë në mbrëmje. Edhe pas perëndimit të diellit, asfalti dhe muret mund të vazhdojnë të lëshojnë nxehtësi, ndërsa lagështia e lartë e bën më të vështirë ftohjen e trupit. Në ditët me temperatura ekstreme është më mirë të kufizohen shëtitjet vetëm për nevojat bazë dhe kafsha të argëtohet me lojëra të qeta brenda shtëpisë. Studimet tregojnë se aktiviteti fizik është një nga shkaqet kryesore të goditjes nga nxehtësia tek qentë, madje më shpesh sesa qëndrimi në makinë.
Kujdes i veçantë duhet treguar për kafshët më të rrezikuara. Këlyshët, kafshët e moshuara, ato me mbipeshë, me probleme të zemrës ose frymëmarrjes e kanë shumë më të vështirë të përballojnë vapën. Në rrezik të lartë janë edhe racat me hundë të shkurtër, si bulldogët, pugët dhe macet persiane, pasi anatomia e tyre ua vështirëson frymëmarrjen. Edhe qentë shumë të mëdhenj, kafshët me qime shumë të dendura ose ato që nuk janë mësuar me temperaturat e larta kërkojnë kujdes të shtuar.
Një tjetër aspekt jetik është njohja e shenjave të para të goditjes nga nxehtësia. Frymëmarrja shumë e shpejtë dhe e zhurmshme që nuk qetësohet, jargët e shumta, kërkimi i vazhdueshëm i hijes ose ujit, dobësia, të vjellat, diarreja, humbja e ekuilibrit, konfuzioni, mishrat shumë të kuq ose të errët të gojës, konvulsionet dhe humbja e ndjenjave janë sinjale alarmi. Tek macet, frymëmarrja me gojë hapur është veçanërisht shqetësuese. Në këto raste kafsha duhet të dërgohet menjëherë në një vend të freskët, të fillojë ftohja e trupit dhe të kontaktohet urgjentisht veterineri.
Po aq të rëndësishme janë edhe gabimet që nuk duhen bërë.
Kafsha nuk duhet të lihet kurrë vetëm në makinë, qoftë edhe për disa minuta. Dritaret pak të hapura ose parkimi në hije nuk e bëjnë automjetin të sigurt. Temperatura në kabinë mund të rritet shumë shpejt dhe të arrijë nivele fatale. I njëjti rrezik ekziston edhe në veranda të mbyllura, ballkone me xham, garazhe, kamperë apo kafaze transporti të lënë në diell.
Gjithashtu nuk duhet ta detyroni kafshën të vrapojë, të luajë ose të bëjë aktivitet fizik si zakonisht. Shumë qen vazhdojnë të luajnë edhe kur trupi i tyre është mbinxehur, pasi eksitimi i pengon të ndalojnë vetë. Vrapimi pranë biçikletës, lojërat intensive me top, ecjet e gjata apo aktivitetet sportive duhet të shmangen gjatë vapës, edhe nëse zhvillohen në hije ose pranë ujit.
Një tjetër gabim i zakonshëm është ecja mbi asfaltin ose sipërfaqe të tjera shumë të nxehta. Asfalti, betoni, pllakat, rëra dhe sipërfaqet metalike mund të jenë shumë më të nxehta se temperatura e ajrit dhe të shkaktojnë djegie në putrat e kafshës. Nëse toka është shumë e nxehtë për dorën tuaj, është shumë e nxehtë edhe për putrat e qenit ose maces. Pas çdo shëtitjeje kontrolloni putrat për skuqje, flluska ose plagë.
Ekspertët këshillojnë gjithashtu të mos i qethni kafshët deri në lëkurë. Qimet nuk shërbejnë vetëm për t’i ngrohur, por edhe për t’i mbrojtur nga rrezet e diellit dhe për të krijuar një shtresë izoluese ndaj temperaturave të larta. Qethja e plotë mund të rrisë rrezikun e djegieve nga dielli. Mjafton t’i krihni rregullisht për të larguar qimet e vdekura dhe për të përmirësuar qarkullimin e ajrit. Po ashtu, nuk duhen përdorur kremra dielli për njerëzit, pasi mund të jenë toksikë për kafshët. Nëse veterineri e rekomandon, duhet të përdoren vetëm produkte të posaçme për kafshët.
Në rast se dyshoni për goditje nga nxehtësia, gabimi më i madh është ta çoni menjëherë kafshën në makinë pa e ftohur më parë. Fillimisht ajo duhet të vendoset në hije ose në një ambient të freskët, të laget me ujë të freskët – jo me akull – dhe të ekspozohet ndaj qarkullimit të ajrit. Nuk duhet të mbështillet me peshqirë të lagur, nuk duhet të detyrohet të pijë dhe nuk duhet t’i jepen ilaçe për njerëzit. Pas ndihmës së parë, kafsha duhet të dërgohet sa më shpejt te veterineri, sepse edhe nëse duket se është përmirësuar, dëmtimet e shkaktuara nga mbinxehja mund të shfaqen disa orë më vonë.