Last Updated on 27/09/2026 by Anisa
Më 26 shtator 1989, ish-botuesi dhe deputeti i Demokracisë së Re, Pavlos Bakoyannis, u vra nga tre anëtarë të organizatës terroriste “17 Nëntori”, jashtë zyrës së tij në qendër të Athinës.
Ishte një krim që tronditi thellë botën politike greke.
Viti 1989 kishte qenë tashmë një periudhë e trazuar për Greqinë. Pas tetë vitesh qeverisjeje nga PASOK, Demokracia e Re fitoi dy zgjedhjet parlamentare të atij viti, në qershor dhe në nëntor, por në asnjërën prej tyre nuk siguroi shumicën absolute të nevojshme për të qeverisur e vetme.
Më 23 nëntor u formua përfundimisht një “Qeveri Ekumenike”, me në krye kryeministrin, profesorin Xenophon Zolotas, e mbështetur nga Demokracia e Re, PASOK dhe Koalicioni i së Majtës.
Por, përpara kësaj, vrasja e Bakoyannis dhe atentati ndaj kreut të Demokracisë së Re, Konstantinos Mitsotakis, më 21 tetor, e kishin tensionuar edhe më tej situatën politike.
Bakoyannis, botues dhe gazetar, ishte pronar i kompanisë mediatike dhe botuese “Grammi AE”, përpara se të zgjidhej deputet i Demokracisë së Re në zgjedhjet e qershorit.
Ai ishte një politikan me profil të ulët, që shmangte gjestet e mëdha politike dhe populizmin. Synimi i tij si deputet i partisë së re konservatore ishte të kontribuonte në pajtimin kombëtar, në një vend që ende vuante pasojat e plagëve të Luftës Civile, dekada pas përfundimit të saj.
Kundërshtimi i juntës
Pavlos Bakoyannis lindi më 10 shkurt 1935 në Velota, në prefekturën e Evrytania-s. Ai studioi Shkenca Politike dhe Sociale në Universitetin Panteion dhe vijoi studimet në Gjermani, ku mori një diplomë në Ekonomi Politike dhe Shkenca Politike në universitetet e Mynihut, Tübingenit dhe Konstanzit, ku përfitoi edhe titullin Doktor i Shkencave Sociale.
Më pas, ai dha mësim për Shkenca Politike dhe Gazetari në Universitetin e Mynihut. Në mesin e viteve ’60 nisi të drejtonte një program radiofonik në gjuhën greke në Bavari, të cilin e vazhdoi për rreth dhjetë vjet.
Bakoyannis ishte ende drejtor i programit grek të Radios Bavareze kur, më 21 prill 1967, ndodhi grushti i shtetit në Greqi.
Ai e përdori pozicionin e tij për të kundërshtuar regjimin diktatorial, duke transmetuar komente që përcilleshin edhe nga “Deutsche Welle”. Aktiviteti i tij e bëri shpejt një prej figurave të njohura të opozitës ndaj regjimit ushtarak grek.
Gjatë qëndrimit në Mynih, ai u njoh me Dora Mitsotakis, vajzën e ish-kryeministrit Konstantinos Mitsotakis, e cila studionte në Universitetin e Mynihut. Ata u martuan në vitin 1974 dhe patën dy fëmijë, Alexia dhe Kostas.
Kostas Bakoyannis u zgjodh kryetar i Bashkisë së Athinës në korrik 2019.
Pas rikthimit të demokracisë në Greqi, Bakoyannis dhe familja e tij e re u kthyen në vend.
Pas zgjedhjes së tij si deputet, Bakoyannis mbajti kontakte të shpeshta me Koalicionin e së Majtës për të diskutuar çështjet e ndjeshme që vijonin ta ndanin shoqërinë greke mes kampeve të së majtës dhe së djathtës.
Ai u bëri thirrje gjithashtu për t’iu bashkuar Demokracisë së Re në një qeveri koalicioni.
Bakoyannis ishte relator i Demokracisë së Re për një projektligj që synonte të anulonte ndjekjen penale për krimet që mund të ishin kryer gjatë Luftës Civile. Ligji u miratua në verën e vitit 1989.
Në fakt, një natë përpara vrasjes, Bakoyannis ndodhej në zyrat e Koalicionit të së Majtës. Sipas bashkëshortes së tij, Dora Bakoyanni, ai i kishte kërkuar truprojës që të mos e shoqëronte në zyrë mëngjesin e ardhshëm, pasi ishte vonë kur ishin larguar.
U qëllua për vdekje jashtë zyrës nga terroristët e “17 Nëntorit”
Në orën 07:58 të mëngjesit, politikani mbërriti i vetëm në ndërtesën ku ndodhej zyra e tij, në rrugën Omirou, në lagjen Kolonaki të Athinës.
Sapo hyri në holl, tre persona hynë pas tij dhe e qëlluan nga afër.
Bakoyannis u qëllua dy herë në shpinë dhe më pas edhe një herë në anë, ndërsa ndodhej i shtrirë në dysheme.
Ai ndërroi jetë një orë më vonë në spitalin “Evangelismos” në Athinë. Ishte vetëm 54 vjeç.
Organizata terroriste “17 Nëntori” mori menjëherë përgjegjësinë për vrasjen e Bakoyannis.
Në një deklaratë prej 12 faqesh, të dërguar më 9 tetor në gazetën “Eleftherotypia”, me titull “Pastrimi filloi”, organizata pretendonte se kishte vendosur “të ekzekutonte” Bakoyannis-in, duke e akuzuar për përfshirje në afera financiare që lidhnin kompaninë “Grammi” me biznesmenin Giorgos Koskotas dhe Bankën e Kretës.
Në atë periudhë, “Skandali Koskotas” ishte në qendër të jetës politike dhe shoqërore greke.
Biznesmeni i pasur Giorgos Koskotas kishte blerë në vitin 1982 kompaninë mediatike dhe botuese “Grammi AE” nga Bakoyannis. Në vitin 1984, ai bleu 56 për qind të aksioneve të Bankës së Kretës dhe më vonë e rriti pjesëmarrjen në 82 për qind.
Në vitin 1987, Koskotas bleu klubin e futbollit Olympiacos, i cili më pas nisi të shiste dhe blinte lojtarë për shuma shumë të mëdha parash.
Në fund të viteve ’80, biznesmeni bleu gazeta opozitare dhe i shndërroi ato në media që mbështesnin PASOK-un. Më pas, ai u akuzua për marrëdhënie të dyshimta me figura të larta të PASOK-ut, përfshirë, sipas akuzave të kohës, kryeministrin e atëhershëm Andreas Papandreou.
Autorët e vrasjes
Anëtarët e organizatës “17 Nëntori” Dimitris Koufodinas, Heraklis Kostaris, Alexandros Giotopoulos, Savvas Xiros dhe Vassilis Tzortzatos u shpallën fajtorë për përfshirjen në vrasjen e Pavlos Bakoyannis më 17 dhjetor 2003.
Koufodinas po vuan njëmbëdhjetë dënime me burgim të përjetshëm për sulmin. Giotopoulos u dënua me 17 burgime të përjetshme, si dhe 25 vite burg për krimet e kryera si pjesë e organizatës “17 Nëntori”.
Kostaris u dënua me burgim të përjetshëm për rolin e tij në vrasjen e Bakoyannis.
Xiros dhe Tzortzatos u dënuan me nga 15 vite burg për rolet e tyre në sulm.
Organizata “17 Nëntori” është përgjegjëse për vrasjen e gjithsej 23 personave, mes tyre politikanë dhe diplomatë të huaj, gjatë periudhës 1975-2000./greekreporter.com