Përgatiti: Leonard Veizi
6 nëntor 2007 – Një heshtje e rëndë ra mbi botën e medias. Në Milanon gri të asaj dite të ftohtë, u hap një boshllëk i dhimbshëm në zemrën e Italisë: në moshën 87-vjeçare u shua Enco Biaxhi – jo thjesht një gazetar, por një ikonë e papërsëritshme, një pishtar i ndërgjegjes dhe një burim urtësie për kombin.
Me një karrierë që përfshiu më shumë se gjashtë dekada, Biaxhi nuk ishte vetëm një kronist i historisë; ai ishte shpirti i saj, njeriu që i dha zë të vërtetave të pakëndshme dhe i bëri jehonë dinjitetit njerëzor. Ai mbetet një monument i gjallë i etikës profesionale, një kala e pamposhtur e lirisë së shprehjes, emri i të cilit do të kujtohet përgjithmonë si ndërgjegjja e ndritur e gazetarisë italiane të shekullit XX.
Ikja e tij la pas një trashëgimi të pathyeshme dhe një mungesë që ndjehet si plagë e hapur në peizazhin e komunikimit modern.
Fillimet dhe karriera
Enco Biaxhi u lind më 9 gusht 1920 në Pianaccio di Lizzano in Belvedere, pranë Bolonjës. Ai filloi të merrej me gazetari që në moshë të re dhe pas Luftës së Dytë Botërore, ku mori pjesë si rezistent antifashist, nisi punën në shtypin e lirë të pasluftës.
Në vitet ’50, Biaxhi drejtoi disa prej gazetave më të rëndësishme italiane, si “Il Resto del Carlino”, “La Stampa” dhe më vonë “Il Corriere della Sera”. Ai dallohej për stil të qartë, të drejtë dhe të sinqertë, duke përfaqësuar gazetarin që kërkon të informojë pa paragjykime, me integritet dhe respekt për faktin.
Një zë i ndërgjegjes italiane
Në vitet ’60 e ’70, Biaxhi u bë një figurë e dashur për publikun edhe në televizionin publik italian (RAI), ku drejtoi dhe prezantoi programe analitike, intervista dhe dokumentarë që trajtonin tema sociale, politike e kulturore. Ai u njoh si një gazetar që dinte të fliste me njerëzit, të dëgjonte zërin e tyre dhe të artikulonte pyetje që shumëkush nuk guxonte t’i bënte.
Në kulmin e karrierës, Biagi ishte më shumë se një gazetar – ishte një ndërgjegje kombëtare. Ai shpesh ishte kritik ndaj pushtetit, pavarësisht ngjyrës politike të tij, duke mbrojtur lirinë e shtypit si një vlerë themelore demokratike.
Konflikti me pushtetin
Në fillim të viteve 2000, Biagi u përball me një nga momentet më të vështira të jetës së tij profesionale. Në vitin 2002, pas një deklarate të kryeministrit Silvio Berluskoni, i cili e akuzoi për “përdorim të padrejtë të televizionit publik”, RAI ndërpreu bashkëpunimin me të. Ky akt u pa gjerësisht si një formë censurimi politik, që solli reagime të ashpra nga bota e medias dhe e kulturës.
Megjithatë, Biaxhi nuk u tërhoq. Ai vazhdoi të shkruante në shtyp, të botojë libra dhe të shprehej hapur për çështjet që i konsideronte thelbësore për demokracinë italiane.
Trashëgimia dhe veprat
Gjatë jetës së tij, Enco Biaxhi botoi rreth tetëdhjetë libra, shumica me temë politike, historike dhe reflektime mbi jetën dhe shoqërinë italiane. Ai fitoi një sërë çmimesh prestigjioze, ndër to:
Çmimin “Saint Vincent” për gazetari në vitin 1979, dhe “International Journalism Award” në 1985, që e konsolidoi ndër më të respektuarit në arenën ndërkombëtare.
Një fund i qetë, një kujtim i përjetshëm
Biagi ndërroi jetë i rrethuar nga familja e tij, në shtëpinë e tij në Milano. Italia e përjetoi humbjen e tij si fundin e një epoke. Gazetarë, shkrimtarë dhe politikanë të të gjitha krahëve e përshkruan si “një njeri që i dha dinjitet fjalës së lirë” dhe “një kronikan të jetës së italianëve për më shumë se gjysmë shekulli”.
Sot, emri i Enco Biaxhit qëndron në galerinë e figurave më të mëdha të kulturës italiane, përkrah atyre që mbrojtën të vërtetën dhe demokracinë me penë, me zë dhe me guxim.