Më 1 mars 1941, një nga figurat më të errëta të regjimit nazist, Heinrich Himmler, vizitoi kampin e përqendrimit në Auschwitz, në Poloninë e pushtuar. Vizita e tij nuk ishte një akt formal; ajo ishte pjesë e një procesi organizimi, zgjerimi dhe sistematizimi të asaj që do të shndërrohej në makinerinë më të madhe të shfarosjes në historinë moderne.
Në atë kohë, Aushvici ishte ende në fazat e para të funksionimit. I ngritur në vitin 1940 fillimisht për të burgosur kundërshtarë politikë polakë, kampi po merrte një rol gjithnjë e më qendror në planet naziste për shtypjen dhe zhdukjen e popullsive të konsideruara “të padëshirueshme”. Vizita e Himmlerit shërbeu për të përshpejtuar zgjerimin e kompleksit, përfshirë ndërtimin e sektorëve të rinj dhe rritjen e kapacitetit të tij.
Si Reichsführer-SS dhe një nga arkitektët kryesorë të politikës racore të Rajhut të Tretë, Himmleri ishte drejtpërdrejt i përfshirë në zbatimin e asaj që më vonë do të njihej si “Zgjidhja Finale” – plani për shfarosjen sistematike të hebrenjve evropianë. Pas vitit 1941, Aushvici do të zgjerohej me ndërtimin e Birkenaut (Auschwitz II), ku u instaluan dhoma gazi dhe krematoriume për ekzekutime masive industriale.
Deri në fillim të vitit 1945, kur kampi u çlirua nga Ushtria e Kuqe, mbi një milion njerëz – shumica dërrmuese hebrenj, por edhe romë, të burgosur sovjetikë, polakë dhe të tjerë – kishin humbur jetën aty. Aushvici u kthye në simbolin më të errët të Holokaustit dhe të barbarisë naziste.
Vizita e 1 marsit 1941 shënon një moment kur politika e urrejtjes dhe racizmit shtetëror po merrte formë konkrete infrastrukturore. Nuk ishte thjesht një inspektim administrativ; ishte një hap në institucionalizimin e krimit në shkallë industriale.
Sot, Aushvici qëndron si vend kujtese dhe reflektimi, një dëshmi e asaj se deri ku mund të çojë fanatizmi ideologjik kur bashkohet me pushtetin absolut. Ngjarjet e atij marsi të vitit 1941 mbeten një paralajmërim i fortë për brezat e sotëm dhe të ardhshëm.