Më 12 tetor 1964, Bashkimi Sovjetik hodhi në orbitë anijen kozmike Voskhod 1, duke shënuar një moment të ri të rëndësishëm në historinë e eksplorimit të hapësirës. Ishte fluturimi i parë në botë me më shumë se një person në bord — një arritje që tejkaloi çdo mision të mëparshëm, pasi deri atëherë të gjitha anijet kishin vetëm një astronaut.
Ekuipazhi dhe përbërja e anijes
Në bord ndodheshin tre persona, të përzgjedhur për të përfaqësuar një kombinim të disiplinave shkencore e teknike:
-Vladimir Komarov – pilot ushtarak dhe komandant i misionit;
-Konstantin Feoktistov – inxhinier dhe shkencëtar hapësinor;
-Boris Yegorov – mjek, i pari mjek që udhëtoi në hapësirë.
Ky ekip simbolizonte qasjen sovjetike për ta paraqitur hapësirën si fushë bashkëpunimi mes disiplinave, jo vetëm si arritje teknologjike apo ushtarake.
Risitë dhe rreziqet e misionit
E para anije me shumë anëtarë në hapësirë. Deri atëherë, vetëm astronautët e programit Vostok kishin fluturuar, dhe gjithmonë vetëm.
Udhëtimi i parë pa kostume presioni.
Për shkak të mungesës së hapësirës brenda kabinës (ajo ishte modifikuar nga modeli Vostok), ekuipazhi nuk mund të vishte kostume hapësinore. Kjo i ekspozoi ndaj rrezikut ekstrem — në rast rrjedhjeje ajri, do të vdisnin menjëherë.
Pjesëmarrja e një mjeku dhe një inxhinieri.
Kjo ishte hera e parë që fluturimi hapësinor kishte për qëllim edhe kërkime shkencore dhe testime fiziologjike, jo vetëm demonstrim teknologjik.
Qëllimi dhe ndikimi politik
Voskhod 1 u zhvillua në një periudhë të ndjeshme politike. Në kohën e fluturimit, në Kremlin po ndodhnin ndryshime të mëdha — vetëm dy ditë pas uljes së anijes, Nikita Hrushçovi u rrëzua nga pushteti.
Suksesi i misionit shërbeu si një arritje e fundit e periudhës së tij dhe si dëshmi e epërsisë teknologjike sovjetike në garën hapësinore kundër SHBA-ve.
Trashëgimia
Edhe pse Voskhod 1 ishte një sukses teknik dhe propagandistik, programi Voskhod në përgjithësi ishte i shkurtër. Vetëm disa muaj më vonë, në mars 1965, u realizua Voskhod 2, me daljen e parë të një njeriu në hapësirë (Alexei Leonov).
Pas kësaj, programi u zëvendësua nga programi Soyuz, që do të bëhej themeli i udhëtimeve hapësinore sovjetike e më pas ruse për dekada.
Përgatiti: L.Veizi