Mbrëmjen e 13 nëntorit 2015, Parisi – qyteti i dritave, i artit dhe i jetës kulturore – u shndërrua në një skenë lufte. Një seri sulmesh të koordinuara terroriste goditën në disa pika të ndryshme të kryeqytetit francez, duke shkaktuar një nga tragjeditë më të mëdha në historinë moderne të vendit.
Sulmet filluan rreth orës 21:20, gjatë një ndeshjeje futbolli midis Francës dhe Gjermanisë në Stade de France, ku ndodheshin edhe Presidenti François Hollande dhe mijëra spektatorë. Tre kamionë vetëvrasës hodhën veten në erë pranë stadiumit, duke vrarë disa persona dhe duke shkaktuar panik në masë. Por ky ishte vetëm fillimi.
Brenda pak minutash, Parisi u përfshi në kaos. Të shtëna me armë automatike u dëgjuan në disa restorante dhe bare të zonës 10 dhe 11, përfshirë “Le Carillon”, “Le Petit Cambodge” dhe “La Belle Équipe”, ku dhjetëra persona u qëlluan pa mëshirë ndërsa po darkonin. Sulmuesit lëviznin me makina, duke qëlluar ndaj kalimtarëve në rrugë – një skenar që për disa minuta i ngjante një fushëbeteje urbane.
Por momenti më tragjik ndodhi në sallën e koncerteve “Bataclan”, ku po performonte grupi amerikan Eagles of Death Metal. Tre terroristë të armatosur hynë brenda dhe hapën zjarr ndaj spektatorëve, duke vrarë mbi 80 persona dhe duke mbajtur dhjetëra të tjerë peng për më shumë se tre orë. Forcat speciale franceze ndërhynë në mesnatë, duke vrarë sulmuesit, por bilanci i viktimave ishte tashmë katastrofik.
Në total, 130 persona humbën jetën, 368 të tjerë u plagosën, prej të cilëve të paktën 80 në gjendje kritike. Shtatë terroristët e përfshirë në sulm u vranë gjatë operacioneve, ndërsa hetimet që pasuan zbuluan një rrjet xhihadist të lidhur me organizatën ISIS, me bazë në Siri dhe Irak. Qëllimi i tyre ishte i qartë: të përhapnin frikë, dhunë dhe destabilitet në zemrën e Evropës.
Reagimi i Francës ishte i menjëhershëm. Presidenti Hollande shpalli gjendjen e jashtëzakonshme në gjithë territorin, kufijtë u mbyllën përkohësisht dhe Flamuri Kombëtar u ul në gjysmë shtize. Monumente në mbarë botën u ndriçuan me ngjyrat e flamurit francez, ndërsa qytetarët e Parisit dolën nëpër sheshe për të vendosur lule dhe qirinj në kujtim të viktimave.
Sulmet e 13 nëntorit 2015 mbeten ndër më të përgjakshmet në historinë e Francës që nga Lufta e Dytë Botërore. Ato shënuan një kthesë të errët në sigurinë evropiane dhe në ndërgjegjen kolektive të një qyteti që, edhe pse u plagos thellë, nuk u përkul. Parisit iu desh kohë për të shëruar plagët, por në kujtesën e tij do të mbetet përgjithmonë ajo natë kur terrori tentoi të shuante dritën e një qyteti që simbolizon jetën.
Përgatiti: L.Veizi