Last Updated on 19/08/2025 by adminfjala
Më 19 gusht 1981, tensionet e vjetra mes Shteteve të Bashkuara dhe Libisë së udhëhequr nga Muammar Gaddafi shpërthyen në një incident të armatosur mbi Gjirin e Sidrës në Mesdheun qendror.
“Linja e Vdekjes”
Që prej vitit 1973, Gaddafi kishte shpallur se i gjithë gjiri, deri në gjerësinë gjeografike 32° 30′ N, i përkiste Libisë. Ai e quajti këtë kufi detar të shpikur prej tij “Linja e Vdekjes”, duke paralajmëruar se çdo anije apo avion i huaj që do ta kapërcente, do të sulmohej. Ky pretendim binte ndesh me të drejtën ndërkombëtare, pasi kufiri i pranuar gjerësisht për ujërat territoriale ishte vetëm 12 milje detare.
Për të sfiduar këtë pretendim, Marina amerikane organizoi një stërvitje detare dhe ajrore në zonën e kontestuar. Gjatë operacionit, dy avionë luftarakë libianë Sukhoi Su-22 u ngritën për t’u përballur me avionët amerikanë F-14 Tomcat nga aeroplanmbajtësja USS Nimitz.
Kur një nga avionët libianë lëshoi një raketë kundër një F-14, pilotët amerikanë u kundërpërgjigjën menjëherë. Në përplasjen e shpejtë ajrore, të dy avionët libianë u qëlluan dhe u rrëzuan mbi ujërat e gjirit. Pilotët e F-14, të njohur për aftësitë e tyre të jashtëzakonshme në manovra ajrore, dolën të paprekur nga incidenti.
Pasojat
Kjo ishte përplasja e parë e drejtpërdrejtë ushtarake mes SHBA-së dhe Libisë. Ngjarja thelloi armiqësinë mes dy vendeve dhe i dha mesazh të qartë Gaddafit se SHBA nuk do të pranonte “Linjën e Vdekjes”. Incidenti i vitit 1981 u pasua nga tensione të tjera në vitet ’80, përfshirë sulme ajrore amerikane ndaj Libisë më 1986, pas akuzave për sponsorizim të terrorizmit.
Përgatiti: L.Vezi