Last Updated on 22/09/2025 by adminfjala
Më 22 shtator 1939, në qytetin Brest-Litovsk (sot në Bjellorusi), u zhvillua një paradë ushtarake e përbashkët mes forcave gjermane dhe atyre sovjetike, si një demonstrim publik i bashkëpunimit mes dy fuqive totalitare: Nazistëve gjermanë dhe Bashkimit Sovjetik. Kjo paradë shënoi një moment të veçantë dhe kontradiktor në historinë e Luftës së Dytë Botërore – një bashkëpunim mes dy ideologjive armiqësore, të realizuar mbi kurrizin e Polonisë së sapopushtuar.
Sfondi historik
Më 23 gusht 1939, pak javë para fillimit të luftës, Gjermania naziste dhe Bashkimi Sovjetik nënshkruan Paktin Molotov-Ribbentrop, një marrëveshje jo-agresioni, e cila përfshinte protokolle sekrete për ndarjen e Europës Lindore në sfera ndikimi.
Sipas këtyre protokolleve:
Gjermania do të pushtonte pjesën perëndimore të Polonisë,
Bashkimi Sovjetik do të merrte pjesën lindore.
Më 1 shtator 1939, Gjermania pushtoi Poloninë nga perëndimi. Më 17 shtator, BRSS hyri nga lindja, duke e vendosur Poloninë mes dy fuqive ushtarake që e copëtuan vendin brenda disa javësh.
Parada në Brest-Litovsk
Brest-Litovsk ishte një nga qytetet ku trupat gjermane dhe sovjetike u takuan në mes të fushatës. Më 22 shtator, Generalmajor Heinz Guderian (nga ana gjermane) dhe Komandanti sovjetik Semyon Krivoshein organizuan një ceremoni të përbashkët ushtarake për të shënuar “fitoren” mbi Poloninë.
Parada përfshinte:
Një marshim të përbashkët të trupave gjermane dhe sovjetike nëpër rrugët e qytetit.
Ekspozim të tankeve dhe artilerisë së rëndë.
Këmbyesim simbolik të kontrollit të qytetit – forcat gjermane u tërhoqën dhe ia dorëzuan qytetin ushtrisë sovjetike.
Simbolika dhe pasoja
Kjo paradë shënoi kulmin e bashkëpunimit mes dy regjimeve totalitare – përpara se t’i ktheheshin njëra-tjetrës si armiq vdekjeprurës në vitin 1941.
Ajo shërbeu si:
Simbol i marrëveshjes së fshehtë për copëtimin e Polonisë.
Shkak për tronditje në opinionin publik ndërkombëtar, i cili e kuptoi se Polonia ishte tradhtuar nga të dy fuqitë lindore.
Dëshmi historike e faktit se nazizmi dhe komunizmi ishin, për një moment, në aleancë taktike.
Pasqyra historike
Edhe pse më vonë BRSS do të përpiqej ta fshihte ose minimizonte rëndësinë e kësaj parade dhe marrëveshjeje, dokumentet historike, fotografitë dhe raportet e mbijetuara e konfirmojnë ngjarjen si fakt të padiskutueshëm.
Në përmbledhje:
Parada ushtarake e përbashkët në Brest-Litovsk më 22 shtator 1939 ishte një akt i rrallë dhe ironik në historinë e Luftës së Dytë Botërore, ku dy regjime të kundërta ideologjikisht bashkëpunuan në mënyrë aktive për të copëtuar një shtet sovran – Poloninë – dhe për të shfaqur këtë bashkëpunim përmes një ceremonie ushtarake publike.
Përgatiti: L.Veizi