Më 17 prill 1975, kryeqyteti i Kamboxhias, Phnom Penh, ra në duart e forcave komuniste të njohura si Khmer Rouge, duke shënuar fundin e një lufte civile pesëvjeçare dhe fillimin e një prej regjimeve më të errëta të shekullit XX.
Fitorja e tyre u paraqit si çlirim, por shumë shpejt u shndërrua në një eksperiment brutal social dhe ideologjik. Nën udhëheqjen e Pol Pot, vendi u izolua nga bota dhe u kthye në një laborator të dhunshëm ku çdo gjurmë e jetës urbane, intelektuale dhe familjare duhej të zhdukej. Qytetet u zbrazën me forcë, milionë njerëz u detyruan të marshonin drejt fshatrave për të punuar në kolektiva bujqësore, ndërsa çdo kundërshtim ndëshkohej me vdekje.
Ideologjia e regjimit ishte ekstreme: Khmer Ruzhët besonin se brezat e mëparshëm ishin të “ndotur” nga ndikimet kapitaliste dhe duhej të zëvendësoheshin nga një shoqëri e re, e pastër revolucionare. Fëmijët u ndanë nga prindërit dhe u rritën në kampe indoktrinimi, ku mësonin bindjen absolute ndaj partisë dhe, shpesh, metodat e dhunës dhe torturës ndaj “armiqve të popullit”.
Gjatë katër viteve të sundimit të tyre, Kamboxhia u shndërrua në atë që më vonë do të quhej “fushë vrasjesh masive”, një term i përhapur edhe nga filmi The Killing Fields. Vlerësohet se rreth dy milionë njerëz humbën jetën nga ekzekutimet, uria dhe puna e detyruar — një tragjedi që preku pothuajse çdo familje kamboxhiane.
Vetë Pol Pot kishte kaluar një pjesë të rinisë së tij në Paris, ku ishte njohur me idetë komuniste dhe ishte bërë anëtar i Partia Komuniste Franceze. Por versioni i tij i revolucionit do të merrte një formë shumë më radikale dhe shkatërrimtare në realitetin kamboxhian.
Termi “Khmer Rouge” — që në frëngjisht do të thotë “Khmer i Kuq” — u përdor për herë të parë nga Norodom Sihanouk për të përshkruar këtë lëvizje komuniste që më pas do të linte pas një nga plagët më të thella në historinë moderne të njerëzimit.
Përgatiti: L.Veizi