Last Updated on 09/09/2025 by adminfjala
Më 9 shtator 1976, në moshën 82-vjeçare, ndërroi jetë Mao Ce Dun, udhëheqësi i Republikës Popullore të Kinës dhe themeluesi i saj pas fitores së revolucionit komunist më 1949. Vdekja e tij shënoi fundin e një epoke që kishte përcaktuar politikën dhe zhvillimin e Kinës për gati tri dekada. Me figurën e tij lidhen ngjarje madhore si Revolucioni Kulturor (1966–1976), industrializimi masiv, si dhe përplasjet e mëdha me Bashkimin Sovjetik…
…Mao Ce Dun ishte udhëheqësi komunist kinez dhe themeluesi i Republikës Popullore të Kinës. Lindi në një familje fshatare në Hunan dhe u bë një nga themeluesit e Partisë Komuniste të Kinës më 1921. U afirmua gjatë Marshit të Madh (1934–1935) dhe, pas fitores kundër nacionalistëve, më 1 tetor 1949 shpalli republikën e re në Pekin.
Mao ndërmori reforma të mëdha si Hapi i Madh përpara (1958), që solli industrializim të shpejtë, por edhe uri masive, dhe Revolucioni Kulturor (1966–1976), që shkaktoi trazira, represion dhe shkatërrim kulturor.
Në plan ndërkombëtar, ai e ktheu Kinën në një fuqi botërore dhe frymëzoi lëvizje komuniste në mbarë globin.
Mao Ce Dun dhe Shqipëria
Lidhjet mes Mao Ce Dunit dhe Shqipërisë kanë një rëndësi të veçantë në historinë e marrëdhënieve ndërkombëtare të Tiranës gjatë Luftës së Ftohtë. Pas prishjes së Shqipërisë me Bashkimin Sovjetik, Kina e Mao-s u bë aleati më i madh i Tiranës në vitet ’60–’70.
Shkëputja nga Moska dhe afrimi me Pekinin
Pas vitit 1961, kur marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Bashkimit Sovjetik u prishën për shkak të qëndrimit kritik të Enver Hoxhës ndaj revizionizmit të Nikita Hrushovit, Shqipëria mbeti e izoluar në kampin socialist.
Vetëm Kina e Maos e mbështeti Tiranën në këtë konflikt, duke e parë si një aleat të vogël, por të besueshëm në betejën ideologjike kundër sovjetikëve.
Mbështetja ekonomike dhe ushtarake kineze
Gjatë viteve ’60–’70, Kina i dha Shqipërisë ndihma të konsiderueshme financiare, teknologjike dhe ushtarake.
Me këto fonde u ndërtuan fabrika, uzina, ndërmarrje bujqësore dhe objekte infrastrukturore, që mbajnë vulën e “ndihmës kineze”.
Aleanca ideologjike
Shqipëria u bë “zëri i Kinës në Evropë” dhe përfaqësuesi më i zëshëm i vijës maoiste.
Tirana dhe Pekini shpallën veten si “fortesat e marksizëm-leninizmit të pastër” kundër “revizionizmit sovjetik” dhe “imperializmit amerikan”.
Lidhja u bë aq e fortë, sa që Enver Hoxha e shpallte Maon si një udhëheqës të madh të proletariatit botëror, krahas Leninit dhe Stalinit.
Prishja graduale e marrëdhënieve
Pas vizitës së Nixon-it në Pekin më 1972 dhe afrimit të Kinës me SHBA, raportet nisën të ftoheshin.
Enver Hoxha e quajti këtë një “tradhti ndaj revolucionit” dhe kritikoi ashpër drejtimin që mori politika kineze pas Maos.
Pas vdekjes së tij në 1976 dhe ardhjes në pushtet të Deng Xiaoping, marrëdhëniet u prishën përfundimisht në fund të viteve ’70.
Trashëgimia në Shqipëri
Vdekja e Mao Ce Dunit u prit në Shqipëri me një zije zyrtare të thellë. Shtypi i Tiranës e quajti Maon “mësues të madh të revolucionit” dhe “shok armësh të popullit shqiptar”.
Megjithatë, pas largimit të Kinës nga rruga e maoizmit klasik, Shqipëria mbeti e vetme dhe e izoluar, duke u mbyllur plotësisht ndaj botës deri në fund të regjimit komunist.
Përgatiti: L.Veizi