Last Updated on 02/10/2025 by adminfjala
Shtetet e Bashkuara kanë hyrë zyrtarisht në një mbyllje të qeverisë pasi Shtëpia e Bardhë dhe Kongresi nuk arritën një kompromis për buxhetin deri në afatin e sotëm. Mbyllja po rezulton në pezullimin e programeve dhe shërbimeve federale, me afërsisht 750,000 punonjës publikë të detyruar të marrin pushim nga puna. Disa prej tyre, sipas qëllimeve të administratës Trump, madje rrezikojnë të humbasin vendet e tyre të punës përgjithmonë, në atë që presidenti e ka quajtur një “ndëshkim të pakthyeshëm”. Pasojat ekonomike kërcënojnë të rëndojnë mbi të gjithë vendin, duke nxitur tensione politike dhe akuza të ndërsjella midis partive. “Demokratët duan të mbyllin gjithçka, por ne jo”, këmbënguli Trump. “Demokratët e kanë mbyllur qeverinë”, thuhej në një faqe interneti të Shtëpisë së Bardhë menjëherë pas mesnatës, me një orë që tregonte kohën e kaluar që nga fillimi i mbylljes. Por Guvernatori i Kalifornisë, Gavin Newsom, i tha X: “Donald Trump sapo e mbylli qeverinë”, duke nënvizuar faktin se të dyja palët po fajësojnë njëra-tjetrën për pauzën dramatike të shërbimeve dhe funksioneve federale.
Shkaku
Ngërçi u përqendrua në financimin e përkohshëm qeveritar. Republikanët kishin propozuar zgjatjen e shpenzimeve në nivelet aktuale deri më 21 nëntor, por demokratët e vunë veton, duke kërkuar një rishikim të shkurtimeve të Medicaid të përfshira në mega-ligjin e nxitur nga Trump këtë verë dhe masa për të ulur primet e sigurimeve të lidhura me Obamacare. Republikanët e konsiderojnë këtë një plan të paqëndrueshëm, me kosto që tejkalojnë 1 trilion dollarë. Në terma praktikë, ligji kërkon që agjencitë federale të pezullojnë nga puna të ashtuquajturit ” punonjës jo-thelbësorë “, ndërsa personeli që konsiderohet “thelbësor”. siç janë agjentët e FBI-së, CIA, kontrollorët e trafikut ajror dhe ushtria. do të vazhdojnë të punojnë pa pagesë deri në fund të mbylljes. Kostot e vlerësuara ditore të pezullimit nga puna tejkalojnë 400 milionë dollarë. Disa shërbime thelbësore, siç është kujdesi shëndetësor për veteranët dhe programet e financimit të detyrueshëm, do të vazhdojnë.
Qëndrimi i Trump
Ajo që bie në sy në këtë mbyllje aktuale është qëndrimi i ekipit të Trump. Në të kaluarën, mbylljet e zgjatura të qeverisë zakonisht janë parë si politikisht të rrezikshme, sepse ato prishin dhe ndërlikojnë jetën e përditshme të votuesve dhe imazhin që ata kanë për ligjvënësit dhe presidentin. Tani, administrata Trump duket mjaft e lumtur, dhe për një arsye të thjeshtë: Shtëpia e Bardhë më parë ka kërcënuar të përdorë ndërprerje të punës për të identifikuar punëtorët “jo-thelbësorë”, të cilët tani kërcënohen me pushime nga puna. “Do të pushojmë nga puna shumë njerëz”, tha vetë Trump. Gjithashtu, pas ndërprerjeve të mëparshme të punës, numri i punonjësve dhe niveli i konsumit janë rikthyer kryesisht në nivelin e tyre të mëparshëm, pasi ndërprerja e punës është hequr. Mbyllja e qeverisë mund t’i lejojë administratës të përshpejtojë pushimet masive nga puna.
Kohëzgjatja
Në frontin ekonomik, analistët presin që një mbyllje afatshkurtër të ketë ndikim të kufizuar, pasi shpenzimet qeveritare rimëkëmben më vonë. Megjithatë, një mbyllje e zgjatur mund të minojë besimin e tregut dhe të ulë rritjen me 0.2% për çdo javë paralize, sipas vlerësimeve të Goldman Sachs. Drejtori i Zyrës së Buxhetit të Kongresit, Phillip Swagel, paralajmëron se përtej efekteve të menjëhershme, një mbyllje e zgjatur nxit pasiguri në lidhje me rolin e qeverisë dhe stabilitetin e përgjithshëm të sistemit. Nuk është e qartë se sa do të zgjasë mbyllja e qeverisë, as sa të përhapura do të jenë efektet e saj. Që nga viti 1980, qeveria federale është mbyllur ose është përballur me boshllëqe financimi 14 herë. Mbyllja më e gjatë e qeverisë ndonjëherë filloi në fund të vitit 2018, kur qeveria u mbyll pjesërisht për rreth pesë javë për shkak të mosmarrëveshjeve mbi financimin e murit kufitar SHBA-Meksikë të propozuar nga Trump./kb