Last Updated on 12/10/2025 by Leonard
Në tetor të vitit 1972, në kulmin e Luftës së Vietnamit, në bordin e aeroplanmbajtëses amerikane USS Kitty Hawk, e ankoruar në brigjet e Vietnamit të Veriut, shpërtheu një nga ngjarjet më të rëndësishme dhe më të ndjeshme racialisht në historinë e forcave detare amerikane. Ajo që nisi si një tension i brendshëm midis marinarëve, shumë shpejt u kthye në një kryengritje raciale të hapur midis marinarëve të bardhë dhe atyre afro-amerikanë.
Në atë periudhë, përbërja racore në Marinën e SHBA-së ishte thellësisht e pabarabartë: vetëm rreth 5 për qind e marinarëve ishin me ngjyrë, dhe shumica e tyre mbaheshin në pozicione të ulëta shërbimi, pa mundësi për avancim apo trajtim të barabartë. Diskriminimi racor, padrejtësitë në disiplinë dhe ofendimet e përditshme kishin krijuar një atmosferë të rëndë tensioni, që shpërtheu në atë natë dramatike të tetorit 1972.
Sipas dëshmive të mëvonshme, gjithçka filloi pas një incidenti në kantinën e anijes, ku një përplasje verbale midis një marinari të bardhë dhe një afro-amerikani degjeneroi në dhunë fizike. Lajmi u përhap me shpejtësi në të gjithë anijen, dhe brenda pak minutash, qindra marinarë u përfshinë në përleshje. Anija u përfshi nga kaosi: korridoret u kthyen në skena përleshjesh, disa oficerë u plagosën, dhe u përdorën mjete të forta për t’i ndarë grupet.
Komanda e anijes reagoi me ashpërsi. Në vend që të kërkonte shkaqet e revoltës, ajo u përqendrua në ndëshkimin e pjesëmarrësve me ngjyrë. Si pasojë, 27 marinarë afro-amerikanë u arrestuan dhe u nxorën përpara gjyqit ushtarak, ku u dënuan për rebelim dhe sulm ndaj personelit të marinës. Asnjë marinar i bardhë nuk u akuzua apo u procedua disiplinarisht, gjë që e thelloi më tej ndjenjën e padrejtësisë dhe diskriminimit.
Ngjarja e Kitty Hawk tronditi opinionin publik amerikan dhe u bë simbol i tensioneve raciale brenda ushtrisë së SHBA-së gjatë viteve ’70. Ajo u shoqërua me një sërë incidentesh të ngjashme në baza dhe anije të tjera, ku ushtarakët me ngjyrë protestuan kundër trajtimit të pabarabartë dhe mungesës së përfaqësimit në nivelet e larta të komandës.
Pas revoltës, Pentagonit iu desh të ndërmerrte reforma të thella për barazinë racore në forcat e armatosura. U rishikuan politikat e rekrutimit, u shtuan programet e trajnimit për diversitet dhe u vendosën masa për të rritur numrin e oficerëve afro-amerikanë në hierarkinë ushtarake.
Megjithatë, për shumë historianë dhe studiues të drejtësisë sociale, revolta e Kitty Hawk mbetet një kujtesë e errët e periudhës së ndarjeve racore në SHBA — një shenjë e fortë se, edhe brenda institucioneve më të disiplinuara, pabarazia dhe paragjykimi mund të shpërthejnë në dhunë, kur padrejtësia arrin kufijtë e durimit njerëzor.
Përgatiti: L.Veizi