Sulmi i Pabesë në Pearl Harbor dërgon SHBA-në në Luftën Botërore
Përgatiti: Leonard Veizi
Më 7 Dhjetor 1941, historia botërore bëri një kthesë drastike dhe të papritur. Pak para orës 08:00 të një të diele të qetë në Honolulu, Shërbimi Ajror i Marinës Perandorake Japoneze ndërmori një operacion ushtarak të befasishëm kundër bazës detare në Pearl Harbor, në Territorin e Hawait…
…Shtetet e Bashkuara në atë kohë ishin zyrtarisht një komb neutral, por ky akt, i njohur nga udhëheqja japoneze si Operacioni Z, i dha fund çdo lloj neutraliteti. Shkatërrimi i flotës detare amerikane në Paqësor shkaktoi një tronditje të tillë kombëtare që, të nesërmen, çoi në hyrjen zyrtare të SHBA-së në Luftën e Dytë Botërore – duke e bërë konfliktin vërtet global.
Gjeopolitika e konfrontimit: Pse Japonia goditi
Për sulmin në Pearl Harbor nuk mund të flitet i shkëputur nga ajo që po ndodhte në Lindjen e Largët prej vitesh. Japonia, e cila kishte zgjeruar agresionin e saj në Azi me Luftën Sino-Japoneze të vitit 1937 dhe kishte kryer mizori si Masakra e Nanjing, po synonte dominimin e Paqësorit.
Në verën e 1941, ShBA, Britania e Madhe dhe Holanda vendosën embargo ndaj Japonisë, duke ndërprerë sidomos furnizimin me naftë. Kjo ishte një goditje e drejtpërdrejtë ndaj makinerisë luftarake japoneze. Në vend që të tërhiqej, Japonia planifikoi një lëvizje të dyfishtë: eliminimin e Flotës Amerikane në Pearl Harbor dhe marrjen e burimeve të pasura me naftë të kompanive holandeze (Dutch East Indies në Indonezi).
Katastrofa e flotës amerikane
Më 7 dhjetor 1941, flota japoneze goditi me një valë prej 189 avionësh luftarakë. Sulmi i pabesë rezultoi në një shkatërrim masiv:
-170 aeroplanë amerikanë u shkatërruan në tokë.
-19 anije luftarake amerikane u nxorën jashtë përdorimit.
-Humbjet njerërore ishin tragjike: 2,400 ushtarakë të vrarë dhe 300 të plagosur.
Kjo ishte katastrofa më e madhe e befasishme në historinë ushtarake të Amerikës. Megjithatë, një fat i mirë e ndihmoi SHBA-në: katër Aeroplan-Mbajtëset thelbësore (anijet më të rëndësishme për luftën në Paqësor) nuk ndodheshin në port. Për më tepër, bazat dhe infrastruktura u riparuan me shpejtësi befasuese.
Pasojat: Përgjigjja Globale dhe Zgjerimi i Luftës
Ky sulm i befasishëm e detyroi opinionin publik amerikan të kërkonte ndëshkim të menjëhershëm.
Deklarata e Luftës: Një ditë më vonë, më 8 dhjetor, ShBA deklaroi zyrtarisht luftë ndaj Japonisë. Kina ndoqi të njëjtën rrugë.
Aksioni i Boshtit: Menjëherë pas kësaj, Gjermania i shpalli luftë ShBA-së, edhe pse nuk ishte e detyruar nga traktatet. Ky veprim i Hitlerit i hoqi çdo dilemë Amerikës për t’u përfshirë plotësisht në luftimet edhe në Evropë.
Tragjedia Britanike: Britania gjithashtu u godit rëndë. Përmbytja e luftanijeve madhore HMS Prince of Wales dhe HMS Repulse më 10 dhjetor shënoi një humbje të madhe me 840 ushtarë të vrarë. Winston Churchill e cilësoi këtë si lajmin më tronditës që kishte marrë.
Menjëherë pas sulmit, Japonia ndërmori pushtime të shpejta, duke marrë Hong Kongun, Malajzinë, Filipinet dhe Singaporin, kjo e fundit e cilësuar nga Çërçilli si një nga humbjet më të turpshme të Britanisë. Edhe pse forcat japoneze u përballën me rezistencë, sidomos në Kinë (siç ndodhi në rrethimin e Çangsha), brenda disa muajve, dominuan pjesën më të madhe të Azisë Juglindore, duke synuar marrjen e pasurive me naftë.
Përfundim
Data 7 Dhjetor 1941 nuk shënon vetëm një disfatë ushtarake për Amerikën; ajo shënon ditën kur një komb, i mbajtur në mënyrë të rreptë në neutralitet, u detyrua të zgjohej. Kjo ditë i dha luftës një dimension të ri, duke e shndërruar atë në një konflikt të vërtetë botëror, fati i të cilit do të vendosej nga fuqia industriale dhe mobilizimi total i Shteteve të Bashkuara.