Vrasja e një prej bosëve më të fuqishëm të drogës në botë ka tronditur Meksikën dhe rrjetet globale të krimit të organizuar. Por pyetja kyçe mbetet: A do ta shkatërrojë kjo goditje organizatën që ai ndërtoi, apo vetëm do ta shtyjë drejt një faze edhe më të dhunshme?
Forcat e sigurisë meksikane konfirmuan se kanë vrarë Nemesio Oseguera Cervantes, i njohur si El Mencho, kreun e Jalisco New Generation Cartel (CJNG). Menjëherë pas operacionit, qyteti i Guadalajara, i treti më i madh në vend dhe kryeqytet i shtetit Jalisco, u përfshi nga kaosi: Banda të armatosura dogjën dyqane dhe banka, bllokuan autostrada dhe përhapën dhunën edhe në qytete e resorte turistike anembanë Meksikës.
A do të mbijetojë karteli?
E ardhmja e kartelit varet nga shpejtësia me të cilën mund të emërojë një pasardhës dhe të ruajë unitetin. Në të kundërt, rreziku është fragmentimi dhe një luftë e brendshme për pushtet. Analistët paralajmërojnë se një konflikt i tillë mund të sjellë një valë të re dhune në të gjithë vendin.
Ndërkohë, qeveria meksikane përballet me një sfidë të dyfishtë: luftën kundër CJNG dhe betejën e përgjakshme me Kartelin Sinaloa, armikun historik të kartelit të Jalisco-s.
CJNG është shndërruar në një perandori kriminale globale. Përveç trafikut të kokainës dhe metamfetaminës drejt Shteteve të Bashkuara dhe deri në Australi, ai është përfshirë në kultivimin e avokados, kontrabandën e emigrantëve, përfshirë nga Kina dhe në miniera të paligjshme ari në Amerikën e Jugut.
“Kjo është goditja më e rëndësishme ndaj trafikut të drogës në Meksikë që nga ekzistenca e tij”, tha Eduardo Guerrero, ish-zyrtar i sigurisë dhe ekspert i karteleve. “Asnjë organizatë tjetër nuk ka pasur kontroll territorial dhe depërtim politik si CJNG”.
Trashëgimia e dhunës
Megjithatë, pak besojnë se kjo është fundi i kartelit. Organizata e Oseguera Cervantes lindi nga rrënojat e Kartelit Milenio, i cili u shpërbë pas arrestimeve dhe vrasjeve të drejtuesve të tij. Deri në vitin 2009, “El Mencho” doli fitimtar nga luftërat e brendshme dhe krijoi CJNG.
Disa nga vëllezërit e tij janë arrestuar, po ashtu edhe djali i tij, një komandant i lartë i ekstraduar në SHBA në vitin 2020. Edhe pse e veja e tij, Rosalinda González Valencia, konsiderohet një figurë e rëndësishme financiare, ekspertët dyshojnë se ajo mund të marrë drejtimin.
Skenari më i mundshëm është që një nga katër komandantët kryesorë të marrë drejtimin – nëse arrijnë të bien dakord. Përndryshe, një luftë pasardhjeje do të ishte e pashmangshme.
Pasojat për Meksikën dhe botën
Analistët thonë se dobësimi i karteleve është lajm i mirë për Uashingtonin, por jo domosdoshmërisht për Meksikën. Kartelë më të vegjël shpesh nënkuptojnë më shumë dhunë, më shumë vrasje dhe kaos lokal.
“El Mencho” e ktheu CJNG në një nga organizatat më brutale në vend, e njohur për prerje kokash, copëtim trupash dhe ekspozim publik të viktimave. Karteli u bë një nga tregtarët më të mëdhenj të kokainës dhe prodhuesi kryesor i metamfetaminës, duke qëndruar për një kohë jashtë tregut të fentanilit – megjithëse zyrtarë amerikanë thonë se kohët e fundit kishte shenja hyrjeje edhe në këtë treg vdekjeprurës.
Sfidë politike për qeverinë
Vrasja e “El Mencho”-s vjen në një moment kritik për presidenten Claudia Sheinbaum, e cila mund të përballet me një nga kapitujt më të dhunshëm të historisë së re të Meksikës. Paraardhësi i saj, Andrés Manuel López Obrador, ndoqi strategjinë “përqafime, jo plumba”, e cila dështoi të frenonte dhunën.
Qeveria aktuale duket se ka ndarë frontet: ministri i Sigurisë, Omar García Harfuch, po udhëheq betejën kundër Kartelit të Sinaloas, ndërsa ushtria kreu operacionin që vrau Oseguera Cervantes. Analistët paralajmërojnë se mungesa e koordinimit mes forcave mund të minojë përpjekjet afatgjata për çmontimin e karteleve.
Ndërsa kapja ose eliminimi i bosëve të mëdhenj tërheq vëmendjen, ekspertët theksojnë se goditja e zinxhirit të mesëm komandues dhe e rrjeteve financiare është thelbësore për shkatërrimin real të këtyre organizatave.
Historia tregon se, pavarësisht vrasjes apo arrestimit të shumë bosëve të drogës në dekadat e fundit, përdorimi global i drogave vazhdon të rritet. Sipas OKB-së, rreth 25 milionë njerëz përdorën kokainë në vitin 2023 – një shifër në rritje të ndjeshme krahasuar me një dekadë më parë./mxh