Pas më shumë se pesëdhjetë vitesh pritje, njerëzimi është gati të rikthehet përtej orbitës së Hënës. NASA ka dhënë zyrtarisht dritën jeshile për misionin Artemis II, pasi ai ka kaluar me sukses kontrollin përfundimtar të sigurisë, të njohur si Flight Readiness Review. Raketa SLS dhe kapsula Orion janë certifikuar si të sigurta dhe tashmë janë gati të rikthehen në platformën e nisjes në Kennedy Space Center, për të hapur një kapitull të ri në historinë e eksplorimit hapësinor.
Punimet e nevojshme janë përfunduar në Vehicle Assembly Building, hangari gjigant ku teknikët kanë punuar për të zgjidhur problemet e shfaqura gjatë testeve të furnizimit me karburant. Nëse përgatitjet e fundit do të ecin pa probleme, nisja mund të realizohet që më 2 prill në orën 00:24 (ora italiane), me dritare alternative deri më 6 prill. Dritarja e nisjes për datën 2 prill do të zgjasë 120 minuta. Sipas drejtuesve të programit, siguria mbetet prioritet absolut dhe gjatë verifikimeve finale janë analizuar në detaje të gjitha rreziqet, si dhe zgjidhjet e aplikuara për t’i minimizuar ato.
Shtyrja e misionit ishte shkaktuar nga një anomali në rrjedhën e heliumit në fazën e sipërme të raketës. Ky gaz është thelbësor për presurizimin e rezervuarëve të karburantit dhe për funksionimin e disa sistemeve të brendshme të mjetit. Pas një testi të suksesshëm furnizimi, inxhinierët identifikuan një rrjedhje në një guarnicion të lidhjes së shpejtë, pika ku linjat e shërbimit të kullës së nisjes transferojnë karburantin në raketë. Defekti bëri të nevojshme rikthimin e mjetit në hangar më 25 shkurt për ndërhyrje të thelluara. Një zgjidhje e re u zhvillua dhe u testua me sukses në komponentë prove, ndërsa versioni i përditësuar është instaluar tashmë në raketë. Teknikët besojnë se nuk do të jetë e nevojshme të kryhet një tjetër test i plotë furnizimi përpara nisjes.
Misioni Artemis II pritet të shënojë një moment historik, pasi do të jetë fluturimi i parë me njerëz drejt Hënës që nga koha e programit Apollo në vitet ’70. Në bord të kapsulës Orion do të jenë astronautët Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch dhe kanadezi Jeremy Hansen. Udhëtimi do të zgjasë rreth dhjetë ditë dhe përfshin një orbitë të gjerë rreth Hënës me trajektore në formë “8”, përpara rikthimit në Tokë. Qëllimi kryesor është të provohet nëse kapsula Orion është në gjendje të mbështesë një ekuipazh njerëzor në hapësirën e thellë, duke ndjekur suksesin e misionit Artemis I, i cili u realizua pa ekuipazh në vitin 2022.
Programi Artemis synon krijimin e një pranie të qëndrueshme në Hënë, si një hap i ndërmjetëm drejt misioneve të ardhshme njerëzore në Mars. Megjithatë, planet për fazat e ardhshme janë rishikuar. Misioni Artemis III nuk do të realizojë më uljen e parë të astronautëve në sipërfaqen hënore, por do të fokusohet në manovrat komplekse të takimit dhe lidhjes në orbitë mes kapsulës Orion dhe sistemeve të uljes të zhvilluara nga kompani private si SpaceX dhe Blue Origin. Sipas planifikimit të ri, ulja e parë njerëzore në kuadër të këtij programi pritet të realizohet me Artemis IV, me objektiv vitin 2028.
Ndërkohë, edhe China po avancon me ritme të shpejta programin e saj të eksplorimit hënor. Deri në fund të vitit pritet nisja e misionit robotik Chang’e 7, pjesë e programit kinez për eksplorimin e Hënës. Ky mision do të fokusohet në Polin Jugor hënor, një zonë me rëndësi strategjike për shkak të pranisë së mundshme të sasive të mëdha të ujit të ngrirë në krateret që mbeten gjithmonë në hije. Përveç një orbiteri dhe një moduli uljeje, misioni do të përfshijë edhe një rover, një satelit relay dhe një mjet të vogël “hopper”, i projektuar për të lëvizur brenda kratereve të errëta ku rrezet e diellit nuk depërtojnë kurrë.
Eksplorimi i Hënës po hyn kështu në një fazë të re, ku ajo rikthehet në qendër të strategjive të fuqive të mëdha. Nga njëra anë, Shtetet e Bashkuara synojnë të rikthejnë astronautët në sipërfaqe brenda dekadës, ndërsa nga ana tjetër Kina po ndërton gradualisht një program të avancuar robotik dhe njerëzor. Në këtë kontekst, Poli Jugor i Hënës, i pasur potencialisht me burime thelbësore si uji, pritet të bëhet pika kyçe e kësaj gare të re hapësinore.