Më 14 maj 1948, në një sallë të thjeshtë në Tel Aviv, u lexua një dokument që do të ndryshonte përgjithmonë historinë e Lindjes së Mesme. Pas dekadash tensioni, emigrimi hebre dhe përplasjesh politike nën administrimin britanik të Palestinës, u shpall zyrtarisht krijimi i shtetit të Izraelit.
Njeriu që lexoi deklaratën ishte David Ben-Gurion, udhëheqësi i lëvizjes sioniste dhe figura më e rëndësishme politike e hebrenjve në Palestinë në atë kohë. Ai shpalli formimin e një qeverie të përkohshme dhe u vendos në krye të shtetit të ri si kryeministri i parë i Izraelit.
Deklarata e pavarësisë nuk ishte vetëm një akt politik. Për hebrenjtë, ajo përfaqësonte përmbushjen e një ëndrre shekullore për rikthimin në një shtet të vetin, veçanërisht pas tmerrit të Holokaustit gjatë Lufta e Dytë Botërore, ku miliona hebrenj u shfarosën nga regjimi nazist.
Por për botën arabe, krijimi i Izraelit u pa si një padrejtësi historike dhe si humbje e tokave palestineze. Vetëm pak orë pas shpalljes së pavarësisë, ushtritë e Egjiptit, Jordanisë, Sirisë, Irakut dhe Libanit hynë në luftë kundër shtetit të sapokrijuar.
Kështu nisi Lufta Arabo-Izraelite e vitit 1948.
Izraeli, edhe pse i sapokrijuar dhe me burime të kufizuara, arriti të organizonte shpejt forcat e veta ushtarake. Luftimet ishin të ashpra dhe të përgjakshme. Qytete u bombarduan, fshatra u zbrazën dhe qindra mijëra palestinezë u larguan ose u dëbuan nga shtëpitë e tyre — një ngjarje që palestinezët e kujtojnë si “Nakba”, katastrofa.
Nga ana tjetër, izraelitët e panë mbijetesën e shtetit të tyre si një mrekulli politike dhe ushtarake. Kur armëpushimet u nënshkruan në vitin 1949, Izraeli jo vetëm kishte mbijetuar, por kishte zgjeruar territorin përtej asaj që parashikonte plani i ndarjes i Kombeve të Bashkuara.
Krijimi i Izraelit dhe lufta e vitit 1948 shënuan fillimin e një konflikti që vazhdon të ndikojë politikën botërore edhe sot. Për hebrenjtë, ishte lindja e një shteti pas shekujsh persekutimi. Për palestinezët dhe shumë vende arabe, ishte fillimi i humbjes dhe i një plage historike ende të hapur.
Përgatiti: L.Veizi