Last Updated on 28/05/2026 by EL
Nga Monada Mehmetaj, Strasburg
Strasburg, 28 maj 2026 Evropa po përballet me një rritje të ndjeshme të gjuhës së urrejtjes, racizmit, intolerancës dhe diskriminimit, ndërsa retorika përçarëse po depërton gjithnjë e më shumë në politikë, media, rrjete sociale dhe jetën publike. Ky është paralajmërimi i fortë që vjen nga raporti më i fundit vjetor i ECRI-së, organ i Këshillit të Evropës që monitoron racizmin, ksenofobinë, antisemitizmin dhe format e tjera të intolerancës në kontinent.
Raporti i publikuar më 28 maj 2026 thekson se gjuha e urrejtjes me bazë raciste, anti-LGBTI dhe forma të tjera të urrejtjes nuk janë më incidente sporadike apo të izoluara, por janë bërë pjesë e diskursit të përditshëm publik në shumë vende evropiane. Sipas ECRI-së, normalizimi i urrejtjes përbën një kërcënim të drejtpërdrejtë për demokracinë, sigurinë e komuniteteve të cenueshme dhe vetë kohezionin social të Evropës.
Një klimë shqetësuese e normalizimit të urrejtjes
Raporti vëren se niveli i gjuhës së urrejtjes ka arritur përmasa alarmante në gjithë Evropën. Organizata shpreh shqetësim të thellë se gjuha diskriminuese po banalizohet dhe po perceptohet gjithnjë e më shumë si “normale” në debatin publik. Diskursi ksenofobik, anti-imigracion dhe anti-minoritar është bërë më i zakonshëm, veçanërisht në kontekstin e politikave më të ashpra të emigracionit dhe krizave ekonomike e gjeopolitike në vazhdim.
ECRI paralajmëron se gjuha e urrejtjes nuk është thjesht çështje fjalësh. Ajo krijon një klimë armiqësore, nxit diskriminimin dhe shpesh bëhet pikënisje për krime të motivuara nga urrejtja dhe akte dhune. Sipas raportit, kur retorika urrejtëse mbetet pa kundërshtim, ajo fiton legjitimitet dhe fillon të ndikojë mënyrën se si funksionojnë shoqëritë demokratike.
Në shumë shtete evropiane, gjuha e urrejtjes po shfaqet jo vetëm në rrjetet sociale apo në grupet ekstremiste, por edhe në parlament, debate televizive, fushata zgjedhore dhe deklarata të figurave publike. Kjo e bën fenomenin edhe më të rrezikshëm, sepse urrejtja merr formë institucionale dhe fiton ndikim më të madh mbi qytetarët.
Grupet më të shënjestruara në Evropë
Raporti i ECRI-së thekson se origjina etnike ose kombëtare mbetet arsyeja më e zakonshme për gjuhën e urrejtjes në Evropë. Në shumë vende, migrantët, refugjatët dhe minoritetet etnike janë vazhdimisht objekt i retorikës diskriminuese dhe dezinformimit.
Ndër grupet më të sulmuara janë romët, të cilët vazhdojnë të stigmatizohen si “kërcënim për sigurinë publike”, “problem social” ose “rrezik shëndetësor”. ECRI thekson se stereotipet ndaj komunitetit rom mbeten thellësisht të rrënjosura në disa shoqëri evropiane dhe shpesh përdoren për të justifikuar përjashtimin social dhe diskriminimin institucional.
Një tjetër fenomen shqetësues është rritja e gjuhës së urrejtjes antisemitike dhe anti-muslimane. Raporti vëren se incidentet e urrejtjes ndaj hebrenjve dhe myslimanëve janë rritur ndjeshëm pas sulmit të Hamasit ndaj Izraelit më 7 tetor 2023 dhe luftës që pasoi në Gaza. Konflikti në Lindjen e Mesme ka reflektuar tensione të forta edhe brenda shoqërive evropiane, duke rritur polarizimin fetar dhe etnik.
Në statistikat zyrtare të shumë vendeve evropiane, rastet e antisemitizmit dhe islamofobisë mbeten në nivele shumë më të larta krahasuar me periudhën para vitit 2023. ECRI paralajmëron se kjo prirje po krijon frikë dhe pasiguri tek komunitetet fetare dhe po minon bashkëjetesën në shumë qytete evropiane.
Raporti trajton gjithashtu racizmin ndaj personave me ngjyrë, i cili shpesh ndërthuret me retorikën anti-imigracion dhe ksenofobinë. Veçanërisht interneti dhe sporti përmenden si fusha ku individët me ngjyrë përballen shpesh me komente raciste dhe gjuhë degraduese.
Po ashtu, ECRI vëren se komuniteti LGBTI vazhdon të jetë objekt i urrejtjes, sidomos personat transgjinorë. Gjuha homofobike dhe transfobike është shtuar në shumë vende dhe shpesh shoqërohet me sulme verbale, kërcënime dhe diskriminim publik.
Politika dhe urrejtja – një kombinim i rrezikshëm
Një nga pjesët më të forta të raportit lidhet me përdorimin e gjuhës së urrejtjes në politikë. Sipas ECRI-së, të huajt, myslimanët, romët dhe personat LGBTI janë objektivat kryesorë të retorikës politike të bazuar në stereotipe negative dhe dezinformim, sidomos gjatë periudhave zgjedhore.
Në shumë vende evropiane, partitë populiste dhe nacionaliste po përdorin frikën dhe pasigurinë sociale për të fituar mbështetje politike. Emigracioni paraqitet si kërcënim për identitetin kombëtar, ndërsa minoritetet si “problem” ose “rrezik për rendin publik”.
ECRI paralajmëron se ky lloj diskursi ka pasoja serioze për demokracinë. Kur liderët politikë përdorin gjuhë diskriminuese, ata jo vetëm legjitimojnë urrejtjen, por ndikojnë drejtpërdrejt në mënyrën se si qytetarët perceptojnë komunitetet e ndryshme.
Raporti shpreh gjithashtu shqetësim për fushatat e dezinformimit që vijnë nga jashtë vendeve evropiane. Këto fushata shpesh synojnë të thellojnë ndarjet sociale dhe të përhapin narrativa ekstremiste ose konspirative përmes rrjeteve sociale dhe mediave online.
Paralajmërimi i Bertil Cottier
Kryetari i ECRI-së, Bertil Cottier, dha një nga deklaratat më të forta të raportit duke theksuar se gjuha e urrejtjes dëmton jo vetëm individët, por të gjithë shoqërinë demokratike.
Sipas tij, kur njerëzit ndihen të kërcënuar për shkak të identitetit të tyre etnik, fetar ose seksual, ata tërhiqen nga jeta publike dhe humbasin besimin tek institucionet demokratike. Kjo dobëson demokracinë dhe krijon terren pjellor për ekstremizëm dhe polarizim.
Cottier u bëri thirrje liderëve politikë, zyrtarëve publikë dhe operatorëve të platformave online që të refuzojnë qartë diskursin urrejtës dhe të promovojnë narrativa gjithëpërfshirëse.
Ai theksoi se heshtja përballë gjuhës së urrejtjes është po aq e rrezikshme sa vetë urrejtja, sepse krijon përshtypjen se diskriminimi është i pranueshëm.
Interneti dhe sfida e moderimit të urrejtjes
Raporti i ECRI-së i kushton rëndësi të veçantë përhapjes së gjuhës së urrejtjes online. Sipas organizatës, rrjetet sociale dhe platformat e komunikimit online kanë mundësuar përhapjen e shpejtë dhe masive të përmbajtjeve urrejtëse.
Anonimiteti online dhe përdorimi i profileve false ose “bot”-eve automatike e bëjnë të vështirë identifikimin dhe ndëshkimin e autorëve. Në shumë raste, përmbajtja diskriminuese shpërndahet gjerësisht përpara se autoritetet ose platformat të ndërhyjnë.
ECRI pranon se moderimi i përmbajtjeve urrejtëse online është një sfidë e madhe. Nga njëra anë ekziston nevoja për të mbrojtur lirinë e shprehjes, ndërsa nga ana tjetër duhet parandaluar përhapja e urrejtjes dhe nxitjes së dhunës.
Raporti thekson se bashkëpunimi mes qeverive, kompanive teknologjike dhe shoqërisë civile është jetik për luftimin e fenomenit.
Inteligjenca artificiale si mjet kundër urrejtjes
Një nga temat më interesante të raportit është përdorimi i inteligjencës artificiale për identifikimin dhe moderimin e gjuhës së urrejtjes online.
Sipas Bertil Cottier, inteligjenca artificiale ka potencial real për të zbuluar përmbajtjet urrejtëse online dhe për të ndihmuar në menaxhimin e tyre. Megjithatë, ai paralajmëron se teknologjia nuk mund të funksionojë pa mbikëqyrje njerëzore.
ECRI rekomandon krijimin e mekanizmave të qartë të raportimit dhe përdorimin e “trusted flaggers”, individë ose organizata të specializuara që mund të raportojnë përmbajtje të rrezikshme tek autoritetet dhe kompanitë teknologjike.
Megjithëse inteligjenca artificiale mund të ndihmojë në identifikimin e gjuhës së urrejtjes, raporti thekson se këto mjete ende kanë kufizime dhe jo gjithmonë kuptojnë kontekstin kulturor ose gjuhësor të përmbajtjes online.
Mungesa e besimit tek institucionet
Një tjetër problem serioz i evidentuar në raport është niveli i ulët i besimit tek policia dhe institucionet shtetërore nga komunitetet e cenueshme.
Romët, myslimanët, migrantët dhe grupe të tjera të diskriminuara shpesh hezitojnë të raportojnë rastet e gjuhës së urrejtjes për shkak të mungesës së besimit se autoritetet do të reagojnë në mënyrë efektive.
Kjo çon në mosraportim dhe krijon një pasqyrë jo të plotë të problemit real në Evropë.
ECRI kritikon gjithashtu faktin se disa grupe, si romët apo myslimanët, shpesh lihen jashtë politikave shtetërore kundër gjuhës së urrejtjes, sepse mbrojtja e të drejtave të tyre nuk konsiderohet “fitim politik” nga qeveritë apo partitë.
Aktivistët dhe gjyqtarët nën sulm
Një tjetër prirje shqetësuese e identifikuar në raport është fakti që individët dhe organizatat që luftojnë kundër racizmit dhe intolerancës po bëhen vetë objekt i urrejtjes.
Deputetë, aktivistë të shoqërisë civile, gazetarë, gjyqtarë dhe mbrojtës të të drejtave të njeriut janë përballur me kërcënime serioze, përfshirë kërcënime me vdekje.
Në disa raste, kjo ka krijuar një efekt frikësues dhe ka dekurajuar individët që të flasin hapur kundër diskriminimit.
ECRI thekson se krijimi i një hapësire të sigurt qytetare për debat dhe aktivizëm është thelbësor për mbrojtjen e demokracisë dhe të drejtave të njeriut.
Fëmijët dhe të rinjtë viktimat më të cenueshme
Raporti ngre gjithashtu shqetësime të mëdha për ndikimin e gjuhës së urrejtjes tek fëmijët dhe të rinjtë.
Sipas ECRI-së, të rinjtë janë njëkohësisht viktima dhe potencialisht autorë të gjuhës së urrejtjes, sidomos online. Përmbajtjet përçarëse dhe diskriminuese përhapen lehtësisht përmes rrjeteve sociale, videove online dhe platformave të komunikimit që përdoren gjerësisht nga të rinjtë.
Narrativat urrejtëse po depërtojnë edhe në shkolla. Mësuesit shpesh nuk kanë trajnim të mjaftueshëm për të identifikuar ose trajtuar situata të tilla.
ECRI thekson rëndësinë e edukimit për të drejtat e njeriut dhe edukimit mediatik si mënyra për të ndërtuar rezistencë ndaj racizmit, manipulimit dhe intolerancës.
Sipas raportit, arsimi mbetet një nga mjetet më të fuqishme për të parandaluar radikalizimin dhe për të mbrojtur demokracinë në të ardhmen.
Një provë e madhe për Evropën
Raporti i ECRI-së është një sinjal alarmi për gjithë Evropën. Organizata paralajmëron se nëse gjuha e urrejtjes vazhdon të normalizohet, pasojat do të jenë shumë më të thella sesa konfliktet verbale apo tensionet online.
Urrejtja minon besimin shoqëror, dobëson institucionet demokratike dhe krijon ndarje të rrezikshme mes qytetarëve.
Në këtë kontekst, iniciativa “Pakti i Ri Demokratik për Evropën”, e nisur nga Këshilli i Evropës, shihet si një mundësi për të forcuar vlerat demokratike dhe për të ndërtuar një kulturë më gjithëpërfshirëse në kontinent.
Raporti përfundon me një mesazh të qartë: lufta kundër gjuhës së urrejtjes nuk është vetëm detyrë e institucioneve, por përgjegjësi e të gjithë shoqërisë.
Politikanët duhet të heqin dorë nga retorika përçarëse. Mediat duhet të shmangin normalizimin e diskriminimit. Platformat online duhet të marrin përgjegjësi për përmbajtjen që shpërndajnë. Dhe qytetarët duhet të refuzojnë urrejtjen dhe të mbrojnë vlerat e respektit dhe bashkëjetesës.
Evropa sot përballet me një zgjedhje të rëndësishme: ose do të mbrojë demokracinë dhe diversitetin, ose do të lejojë që urrejtja dhe intoleranca të bëhen pjesë normale e jetës publike.