Last Updated on 27/06/2026 by Anisa
Këshilla kryesore: Përqendrohuni te ftohja e duarve, jo e fytyrës!
Këtë javë temperaturat po rriten ndjeshëm, duke arritur potencialisht deri në 40°C.
Në mënyrë të pashmangshme, ky i nxehtë ka krijuar një mjedis për të cilin njerëzit thjesht nuk janë të përshtatur biologjikisht.
“Ne jemi në thelb kafshë tropikale që kemi evoluar për të qëndruar kryesisht zhveshur dhe duke pushuar në një klimë rreth 26°C. Thjesht nuk jemi krijuar për të bërë punë fizike me veshje mbrojtëse në këto temperatura, ose për të qëndruar ulur në zyra mbytëse me kostume,” thotë Profesor Mike Tipton.
Si mund të freskoheni gjatë një vale të nxehti? Ndoshta i dini këshillat bazë: pini shumë ujë, qëndroni në hije dhe mbyllni perdet nëse jashtë bëhet shumë vapë.
Megjithatë, ekzistojnë disa teknika të tjera të thjeshta dhe të vërtetuara shkencërisht që do t’ju ndihmojnë të përballoni vapën. Këtu janë katër nga më të mirat:
1. Ftohni duart të parat, jo fytyrën
Nëse po digjeni nga vapa dhe dikush ju ofron një ventilator, ka shumë mundësi që gjënë e parë që do të bëni është t’ia drejtoni fytyrës. Megjithatë, sipas Tipton, kjo nuk është aspak mënyra më e shpejtë për të ulur temperaturën e trupit.
“Sigurisht, ai fllad në fytyrë do të stimulojë receptorët e të ftohtit aty, gjë që do t’ju japë një ndjesi shumë të fortë komforti. Por në të vërtetë, kjo nuk do ta nxjerrë nxehtësinë nga trupi juaj,” thotë ai.
Në vend të kësaj, një strategji shumë më e mirë ftohjeje është t’i zhytni duart në ujë të ftohtë për 15 deri në 20 minuta.
-
Pse funksionon? Duart tona kanë një raport të lartë të sipërfaqes ndaj masës dhe përmbajnë shumë enë gjaku që qarkullojnë me shpejtësi kur keni vapë. Kur temperatura e brendshme e trupit rritet, trupi dërgon gjak drejt gjymtyrëve (ekstremiteteve) për të humbur nxehtësinë.
-
“Zhytja e duarve në ujë të ftohtë mund të mos ndihet aq këndshëm në fillim, por do t’ju ftohë shumë më shpejt se sa edhe një banjë me akull! Është shumë e rëndësishme të bëjmë dallimin mes gjërave që na bëjnë të ‘ndihemi’ më ftohtë dhe gjërave që na ftohin ‘në të vërtetë’.”
2. Shmangni dushet e ftohta
Sigurisht, një dush i ftohtë duket si gjëja më tunduese në një ditë përvëluese vere. Megjithatë, zhytja e papritur e të gjithë trupit në ujë të ftohtë është – sa do e çuditshme të tingëllojë – një mënyrë shumë e ngadaltë për të ftohur trupin.
“Futja e një zone të vetme të trupit në ujë të ftohtë është në rregull, por nëse mbuloni një sipërfaqe shumë të madhe, trupi juaj do të ngushtojë enët e gjakut (vazokonstruksion) që shkojnë në lëkurë,” thotë Tipton. “Sekreti i ftohjes është të çoni gjakun në sipërfaqen e lëkurës dhe më pas ta largoni butësisht nxehtësinë prej tij.”
-
Zgjidhja: Shmangni dushin me ujë të ftohtë dhe zgjidhni një dush të vakët. Temperatura ideale varet nga trupi juaj dhe vapa jashtë, por uji që ndihet relativisht i ngrohtë është opsioni më i mirë. Synimi është të maksimizoni diferencën e temperaturës midis trupit dhe ujit pa bllokuar qarkullimin e gjakut në lëkurë.
3. Zgjidhni pije të ngrohta
Po, ai miti i vjetër i gjysheve është i vërtetë: pirja e një pijeje të ngrohtë do t’ju ftohë më shpejt sesa pirja me rrufitje e ujit me akull.
“Nuk bëhet fjalë për t’u munduar të ftohni trupin drejtpërdrejt, por për të aktivizuar sistemet tona natyrale – si djersitja dhe dërgimi i gjakut në lëkurë – që bëjnë ftohjen,” thotë Tipton. “Ngrënia e një ushqimi pikant do ta ftohte trupin në të njëjtën mënyrë.”
Kjo nuk do të thotë që duhet të pini vetëm lëngje të nxehta – hidratimi me ujë të çfarëdo temperature ndihmon, pasi trupi ftohet përmes djersës. Por uji i ftohtë i frigoriferit nuk e ul dot aq shpejt temperaturën e brendshme. Rreth 60% e trupit të njeriut është ujë (afërsisht 40 litra), kështu që një gotë ujë i ftohtë është thjesht një pikë ujë në oqean.
⚠️ Një paralajmërim i rëndësishëm: Nëse zgjidhni një pije të ngrohtë, shmangni kafenë ose çajin e zi. Kafeina (ashtu si alkooli) rrit shkallën metabolike të trupit, duke bërë që ai të gjenerojë më shumë nxehtësi. Gjithashtu, kafeina funksionon si diuretik, duke çuar në humbje më të shpejtë të lëngjeve.
-
Këshillë: Është koha të nxirrni atë kutinë e harruar të çajit të mentës në fund të dollapit.
4. Fuqizoni djersitjen me pak fllad
Të përdorësh ventilatorin kur ke vapë nuk duket si ndonjë këshillë revolucionare. Megjithatë, sekreti është të flladitni një sipërfaqe sa më të madhe të trupit, jo vetëm fytyrën.
-
Pse? Ventilatori nuk freskon duke zëvendësuar ajrin e ngrohtë, por duke ndihmuar në avullimin e djersës. Nëse flladitni vetëm fytyrën, ky proces ndodh vetëm në një zonë shumë të vogël.
-
Kur temperaturat arrijnë rreth 35°C, e vetmja mënyrë reale se si trupi ftohet është përmes djersitjes. Avullimi i djersës nuk varet nga temperatura, por nga diferenca e presionit të avullit të ujit mes ajrit dhe lëkurës – dhe flladi ndihmon pikërisht këtu.
Kur është e mundur, përdorni një ventilator manual (dore) për të krijuar rrymë ajri ose hapni disa dritare për të krijuar një korrent natyral.
“Të mbështetesh vetëm te kondicioneri nuk ndihmon në zbutjen e ndryshimeve klimatike – në fakt, ai është një pjesë e madhe e vetë problemit!” përfundon Tipton./ad