Më shumë se 12 studentë dhe anëtarë të opozitës në Serbi janë vënë në shënjestër të programeve të avancuara të përgjimit që nga fillimi i vitit, në valën më të madhe të mbikëqyrjes digjitale të dokumentuar në vend.
Fondacioni serb për të drejtat digjitale SHARE ka evidentuar 14 raste, ndërsa 12 prej personave të shënjestruar morën më 13 gusht paralajmërime nga Apple se telefonat e tyre “iPhone” mund të ishin komprometuar, raporton Financial Times.
Në të paktën një rast, të verifikuar nga organizata kanadeze “Citizen Lab”, telefoni i një aktivisti studentor ishte infektuar nga distanca me programin “Pegasus”, të prodhuar nga kompania izraelite NSO Group.
Programi ishte instaluar përmes një sulmi “zero-click” në aplikacionin iMessage, pa qenë e nevojshme që përdoruesi të hapte një lidhje ose të kryente ndonjë veprim.
Sipas “Citizen Lab”, përditësimet më të fundit të sistemit të Apple besohet se e kanë mbyllur dobësinë, ndërsa 11 rastet e tjera vijojnë të analizohen.
Në dy raste të tjera dyshohet se është përdorur programi serb “NoviSpy”, i cili instalohet fizikisht në pajisjet Android dhe mund të aktivizojë nga distanca mikrofonin ose kamerën.
Një nga personat e prekur pretendoi se programi iu instalua në telefon gjatë disa orëve që u mbajt në komisariat përpara zgjedhjeve vendore të marsit.
Studenti Ognjen Rašić, pjesëtar i lëvizjes protestuese, tha se dyshon se pas sulmit qëndrojnë autoritetet serbe dhe se u shënjestrua për shkak të angazhimit të tij në monitorimin e zgjedhjeve.
Zbulimet vijnë ndërsa presidenti Aleksandar Vuçiç përgatitet për zgjedhjet parlamentare të tetorit, në të cilat lëvizja studentore pritet të përbëjë sfidën kryesore për partinë në pushtet.
Kryetarja e Parlamentit, Ana Brnabiç, i hodhi poshtë pretendimet e studentëve si “krejtësisht të pakuptimta” dhe tha se ato synojnë t’i paraqesin zgjedhjet e ardhshme si të manipuluara.
“Citizen Lab” paralajmëroi se lëvizja paqësore prodemokratike e Serbisë po vihet në shënjestër të programeve mercenare të përgjimit përpara zgjedhjeve të vitit 2026.
Lëvizja studentore u krijua pas protestave masive që shpërthyen pas shembjes së strehës së stacionit hekurudhor në Novi Sad, ngjarje në të cilën humbën jetën 16 persona./k.m