Grupi i Bankës Botërore mobilizoi gjatë vitit fiskal 2026 më shumë kapital privat se në çdo vit tjetër në historinë e tij dhe ofroi një vëllim rekord garancish, duke përmbushur një objektiv që aksionerët dhe vendet kliente e kanë kërkuar prej vitesh: mobilizim më të madh të kapitalit privat krahas financimit dhe ekspertizës të vetë Grupit në ekonomitë në zhvillim.
Vlera e kapitalit privat të mobilizuar nga Grupi i Bankës Botërore është më shumë se trefishuar gjatë katër viteve të fundit, duke u rritur nga 35 miliardë dollarë në vitin fiskal 2022 në 112 miliardë dollarë në vitin fiskal 2026. E kombinuar me financimin nga burimet e vetë Grupit, kjo e çoi vlerën totale të financimit dhe kapitalit të mobilizuar në ekonomitë në zhvillim në mbi 200 miliardë dollarë gjatë vitit fiskal 2026.
Mobilizimi i kapitalit privat (MKP) në vendet me të ardhura mesatare të ulëta u rrit nga 14 miliardë dollarë në vitin fiskal 2022 në 37 miliardë dollarë në vitin fiskal 2026, pothuajse duke u trefishuar. Në vendet me të ardhura mesatare të larta, MKP-ja u rrit nga 12 miliardë dollarë në 50 miliardë dollarë, më shumë se katërfish. Në vendet me të ardhura të ulëta, që përbëjnë ndër mjediset më sfiduese për mobilizimin e kapitalit privat, ky nivel u ruajt në rreth 3 miliardë dollarë. Në Afrikë, MKP-ja u rrit nga afërsisht 9 miliardë dollarë në 22 miliardë dollarë, një rritje prej gati 150 për qind.
Këto rezultate janë fryt i ndryshimeve të ndërmarra gjatë tre viteve të fundit në të gjithë Grupin e Bankës Botërore për të bashkëpunuar në mënyrë më efektive me sektorin privat: më shpejt dhe më thjeshtë, duke sjellë më pranë sektorin publik dhe privat dhe zgjeruar gamën e instrumenteve në dispozicion të investitorëve. Në çdo vend, Grupi i Bankës Botërore vepron si një ekip i vetëm, një pikë e vetme kontakti për aktivitetet në sektorin publik dhe privat, teksa zhvillon strategji të integruara që pasqyrojnë nevojat dhe prioritetet specifike të zhvillimit të secilit vend.
Përmes Laboratorit për Investimet e Sektorit Privat (Private Sector Investment Lab), identifikuam pengesat praktike që frenojnë investimet në ekonomitë e vendeve në zhvillim dhe hartuam plane veprimi për t’i kapërcyer ato. Në të gjithë institucionin, Grupi i Bankës Botërore e ka çuar përpara këtë agjendë duke përmirësuar klimën e biznesit dhe kuadrin rregullator, duke zgjeruar garancitë dhe financimin në monedhat vendase, duke adresuar sfidat që lidhen me kursin e këmbimit, duke shtuar instrumentet e kapitalit dhe duke krijuar mundësi të reja që nxisin pjesëmarrjen e investitorëve institucionalë në shkallë më të gjerë.
Grupi i Bankës Botërore ofroi mbi 25 miliardë dollarë në garanci, duke tejkaluar katër vite përpara afatit objektivin prej 20 miliardë dollarësh në vit deri në vitin 2030. Kjo arritje u mbështet nga Platforma e Garancive e Grupit të Bankës Botërore, e krijuar në vitin 2024, e cila u ofron klientëve dhe investitorëve një pikë të vetme aksesi dhe më të thjeshtë për produktet e garancive në të gjithë institucionin.
“Tri vite më parë, aksionerët dhe klientët tanë ishin të qartë: të përdornim financimin dhe njohuritë e Grupit të Bankës Botërore për të mobilizuar më shumë kapital privat dhe për t’u bërë një partner më i mirë për sektorin privat. Për ta arritur këtë, ne ndryshuam mënyrën se si punojmë – më shpejtë, më thjeshtë dhe duke vepruar si një Grup i vetëm i Bankës Botërore”, tha Presidenti i Grupit të Bankës Botërore, Ajay Banga.
“Rezultati është mobilizimi i 112 miliardë dollarëve gjatë këtij viti, më shumë se trefishi i nivelit nga ku nisëm. Por ky numër ka vlerë vetëm nëse shkon aty ku mund të krijojë mundësi dhe vende pune. Kjo është puna që na pret: të vazhdojmë të heqim pengesat, të zgjerojmë bazën e investitorëve dhe të nxisim më shumë kapital drejt ekonomive në zhvillim.”
Krijimi i vendeve të punës është prioriteti kryesor i Grupit të Bankës Botërore. Në ekonomitë në zhvillim, rreth 1.2 miliardë të rinj do të arrijnë në moshën e punës gjatë 10 deri në 15 vitet e ardhshme, ndërsa pritet të krijohen vetëm rreth 420 milionë vende pune. Sektori privat krijon nëntë nga dhjetë vende pune në këto ekonomi.
Strategjia e Grupit të Bankës Botërore për krijimin e vendeve të punës mbështetet në tre shtylla kryesore: investimi në infrastrukturën njerëzore dhe fizike; krijimi i një mjedisi rregullator të favorshëm për biznesin; dhe mbështetja për rritjen e sektorit privat. Ajo përqendrohet në pesë sektorë me potencial të lartë për krijimin e vendeve të punës, ku këto shtylla mund të nxisin investimet dhe punësimin në shkallë të gjerë: infrastruktura dhe energjia, agrobiznesi, kujdesi shëndetësor, turizmi dhe industria përpunuese me vlerë të shtuar.
Në vitin fiskal 2026, 55 për qind e financimit total, si nga burimet e Grupit ashtu edhe nga kapitali i mobilizuar, u orientua drejt këtyre sektorëve me potencial të lartë për krijimin e vendeve të punës, duke i shndërruar themelet më të forta dhe politikat më të mira në investime private, rritje të bizneseve dhe vende pune. Ky kapital nuk është përqendruar vetëm në tregjet më të aksesueshme. Investimet private gjithashtu nuk po përqëndrohen vetëm drejt tregjeve më të aksesueshme. Ato po shtrihen edhe në ekonomitë me të ardhura më të ulëta, ku investitorët vendas dhe rajonalë po luajnë një rol gjithnjë e më të rëndësishëm krahas kapitalit global në mbështetjen e bizneseve dhe krijimin e vendeve të punës.
Grupi i Bankës Botërore po punon për të çuar përpara këtë progres duke zgjeruar gamën e investitorëve. Përmes qasjes së tij “originate-to-distribute” (O2D), Grupi po zhvillon mënyra për të strukturuar dhe shpërndarë investime në shkallë më të gjerë te investitorët institucionalë, duke lidhur më shumë burimet globale të kapitalit afatgjatë me mundësitë e investimit në ekonomitë në zhvillim.
Ambicia është e qartë: të mobilizohet më shumë kapital, nga më shumë burime, dhe të vihet një pjesë më e madhe e tij në shërbim të krijimit të vendeve të punës dhe mundësive ekonomike./mxh