Last Updated on 30/08/2026 by Monika
Bashkimi Evropian ka reaguar me tone të përmbajtura pas referendumit në Islandë, ku qytetarët votuan kundër rihapjes së negociatave për anëtarësimin në BE. Rezultati shihet si një zhvillim që mund të zbehë ritmin e politikës së zgjerimit të unionit.
Komisioni Evropian deklaroi se respekton plotësisht vendimin e popullit islandez. Në referendum, 52.8% e votuesve u shprehën kundër rihapjes së negociatave, ndërsa 47.2% votuan pro.
“Komisioni Evropian merr në dijeni rezultatin e referendumit në Islandë. Komisioni respekton zgjedhjen e popullit islandez. Islanda mbetet një partnere e afërt e Bashkimit Evropian”, deklaroi një zëdhënës i Komisionit.
Edhe presidenti i Këshillit Evropian, António Costa, theksoi se BE-ja respekton zgjedhjen demokratike të islandezëve. Sipas zëdhënësit të tij, Costa dhe kryeministrja islandeze Kristrún Frostadóttir shkëmbyen mesazhe dhe shprehën dëshirën për të vazhduar forcimin e marrëdhënieve mes BE-së dhe Islandës.
“Islanda mbetet një nga partnerët më të afërt dhe më të besueshëm të Bashkimit Evropian”, tha zëdhënësi i Costës.
Para referendumit, Frostadóttir kishte deklaruar se nëse qytetarët do ta refuzonin propozimin, ajo do ta braktiste çështjen e anëtarësimit në BE për pjesën e mbetur të mandatit të saj. Pas rezultatit, ajo tha se fakti që 47% e popullsisë kishte shprehur interes për këtë çështje duhet të merret në konsideratë.
“47% e popullsisë ishte e interesuar për të. Mendoj se është e rëndësishme që në javët dhe muajt e ardhshëm të respektojmë këtë pikëpamje”, u shpreh ajo.
Në Bruksel, zyrtarë dhe diplomatë e kishin konsideruar Islandën një kandidate veçanërisht të favorshme për anëtarësim. Vendi nordik ishte parë si një shtet që mund të avanconte shpejt në proces, për shkak të nivelit të lartë të integrimit të tij me BE-në.
Islanda është tashmë pjesë e Zonës Ekonomike Evropiane dhe ka akses të gjerë në tregun e përbashkët, por nuk është pjesë e Politikës së Përbashkët të Peshkimit dhe Politikës së Përbashkët Bujqësore të BE-së. Pikërisht peshkimi dhe bujqësia do të kishin qenë ndër çështjet më të vështira në negociatat e anëtarësimit.
Negociatat mes Reykjavikut dhe Brukselit nisën më herët, por procesi u pezullua në vitin 2013. Përpara referendumit, Komisioni Evropian kishte mbajtur një profil të ulët, ndërsa kishte sinjalizuar gatishmëri për të gjetur zgjidhje “kreative” për çështjet e peshkimit dhe bujqësisë.
Mbetet tani e paqartë se sa do të ndikojë rezultati i referendumit islandez në politikën e zgjerimit të BE-së. Zgjerimi është rikthyer në qendër të agjendës politike evropiane pas pushtimit rus të Ukrainës, pas disa vitesh stagnimi.
Aktualisht, Mali i Zi konsiderohet kandidati kryesor. Vendi ka mbyllur përkohësisht 18 nga 33 kapitujt e negociatave dhe synon të bëhet shteti i 28-të anëtar i BE-së në vitin 2028, objektiv që është shoqëruar me sloganin “28 by 28”.
Brukseli nuk ka marrë përsipër të respektojë afate artificiale për anëtarësimin, por pranon se është e rëndësishme të ofrohen rezultate konkrete për vendet kandidate përpara se ato të humbasin durimin. Në këtë kuadër, kombinimi i procesit të Malit të Zi me një avancim të Islandës ishte parë si një mundësi për t’i dhënë më shumë energji zgjerimit.
Komisioni Evropian po përgatit gjithashtu reforma që synojnë t’u sjellin vendeve kandidate përfitime konkrete përpara anëtarësimit të plotë, përfshirë akses në programe të caktuara të BE-së.