Last Updated on 21/11/2026 by EL
Mbyllja e të pesë pikave të kalimit tokësor mes Estonisë dhe Rusisë, e planifikuar të nisë më 1 dhjetor, ka shkaktuar radhë të gjata në zonat kufitare. Familje dhe udhëtarë po përpiqen të kalojnë drejt Estonisë përpara hyrjes në fuqi të kufizimeve, të cilat pritet të zgjasin gjashtë muaj.
Në qytetin rus të Ivangorodit, pranë kufirit me Estoninë, njerëz me valixhe, çanta shpine dhe qese në duar janë mbledhur në pritje për të kaluar në anën tjetër. Vendimi nuk prek vetëm lëvizjen ndërkufitare, por edhe familjet që kanë të afërm në të dyja anët e kufirit.
Estonia, anëtare e NATO-s dhe Bashkimit Europian, njoftoi më 20 nëntor se do të pezullojë qarkullimin në të pesë pikat e kalimit rrugor me Rusinë nga 1 dhjetori. Masa do të jetë në fuqi për gjashtë muaj, pas së cilës qeveria do të rivlerësojë situatën e sigurisë dhe do të vendosë nëse do ta zgjasë apo ndryshojë atë.
Vendimi vjen pas një tentative për zjarrvënie në ambientet e kompanisë estoneze të prodhimit të dronëve Threod Systems, në Viimsi, në veri të Talinit, më 14 nëntor. Sipas Shërbimit të Sigurisë së Brendshme të Estonisë, pas incidentit qëndronte shërbimi ushtarak i inteligjencës ruse, GRU. Tetë shtetas letonezë u ndaluan, ndërsa hetuesit dyshojnë se ata ishin rekrutuar për të kryer operacionin. Ndërhyrja e personelit të sigurisë së kompanisë parandaloi dëme të konsiderueshme.
Autoritetet estoneze e cilësuan incidentin si pjesë të një modeli më të gjerë aktesh sabotazhi dhe veprimtarie armiqësore kundër vendit dhe shteteve të tjera europiane. Sipas qeverisë, mbyllja e kufirit do ta vështirësojë rekrutimin dhe ndikimin e shërbimeve ruse të inteligjencës mbi personat që hyjnë në Estoni, si dhe do të ndihmojë në parandalimin e shmangies së sanksioneve.
Moska i ka hedhur poshtë akuzat. Zëdhënësi i Kremlinit, Dmitry Peskov, i cilësoi ato të pabazuara, ndërsa zëdhënësja e Ministrisë së Jashtme ruse, Maria Zakharova, akuzoi Estoninë për shkeljen e të drejtave të qytetarëve rusë dhe paralajmëroi kundërmasa politike e diplomatike. Ajo e krahasoi mbylljen e planifikuar me ndërtimin e një Perdeje të re të Hekurt.
Për banorët e zonës kufitare, vendimi ka pasoja që shkojnë përtej çështjeve të sigurisë. Qyteti estonez i Narvës, me më shumë se 50 mijë banorë, ndodhet përballë Ivangorodit, në anën tjetër të lumit Narva. Dy qytetet kanë lidhje të hershme familjare, shoqërore dhe ekonomike, ndërsa shumë banorë kanë të afërm në të dyja anët.
Kjo pikë kalimi përdoret gjithashtu nga persona që udhëtojnë nga vende të tjera europiane drejt Shën Petersburgut. Rusia pezulloi qarkullimin e automjeteve në pikën kufitare të Narvës në shkurt 2024, por kalimi në këmbë ka vijuar.
Kryetari i Bashkisë së Narvës, Jaan Toots, i ka kërkuar qeverisë estoneze të shqyrtojë përjashtime për arsye humanitare, veçanërisht për banorët që duhet të vizitojnë të afërmit e moshuar, të marrin pjesë në funerale apo të përballojnë situata të tjera urgjente familjare. Ai ka paralajmëruar gjithashtu për pasojat ekonomike që mund të ketë vendimi për qytetin, përfshirë humbjet e mundshme për hotelet, restorantet dhe bizneset lokale. Kufizimet pritet të ndikojnë edhe në punësim, pasi rojet kufitare dhe punonjësit doganorë janë pjesë e rëndësishme e fuqisë punëtore në rajon.
Numri i personave që udhëtojnë mes Estonisë dhe Rusisë ka rënë ndjeshëm që nga fillimi i luftës në Ukrainë. Sipas transmetuesit publik estonez ERR, kalimet vjetore kanë zbritur nga më shumë se katër milionë përpara vitit 2022, në rreth 760 mijë gjatë vitit 2026. Rreth 447 mijë prej tyre janë regjistruar në pikën kufitare Narva-Ivangorod, sipas të dhënave të cituara nga AFP.
Reuters raporton se shtetasit rusë kanë kryer 307 mijë kalime gjatë këtij viti, ndërsa 175 mijë u përkasin shtetasve estonezë dhe 54 mijë mbajtësve të pasaportave finlandeze.
Kufizimet do të prekin të pesë pikat e kalimit rrugor: Narva-1, Narva-2, Koidula, Luhamaa dhe Saatse. Transporti hekurudhor i mallrave do të vijojë, duke iu nënshtruar kufizimeve ekzistuese dhe kontrolleve doganore. Udhëtarët do të duhet të përdorin rrugë alternative përmes vendeve fqinje, veçanërisht Letonisë, çka pritet t’i bëjë udhëtimet më të gjata dhe më të kushtueshme. Për personat që nuk kanë mundësi të udhëtojnë me makinë, transporti ajror mund të mbetet alternativa e vetme praktike.
Mbyllja është parashikuar të zgjasë gjashtë muaj dhe jo të jetë e përhershme. Pas kësaj periudhe, qeveria estoneze do të rivlerësojë masën në varësi të zhvillimeve të sigurisë.
