Përgatiti: Leonard Veizi
Një goditje e vetme me një limë të mprehtë i dha fund jetës së një prej grave më të famshme të Evropës së shekullit XIX. Ishte 10 shtator 1898 kur në brigjet e Liqenit të Gjenevës, në Zvicër, u vra Elizabeta e Austrisë, perandoresha e Austrisë dhe mbretëresha e Hungarisë, e njohur në histori me nofkën Sisi…
…Elizabeta kishte lindur më 24 dhjetor 1837 në Mynih, në familjen e dukës Maksimilian Jozef në Bavari. Në moshën vetëm 16-vjeçare ajo u martua me kushëririn e saj, perandorin austriak Franc Jozef I. Martesa e shndërroi menjëherë në një nga figurat më të njohura të monarkisë habsburgase. Bukuria e saj e jashtëzakonshme, eleganca dhe jeta e pazakontë larg ceremonialeve të oborrit e kthyen në një figurë pothuajse legjendare.
Por pas imazhit të perandoreshës së bukur fshihej një grua e pakënaqur me jetën e oborrit. Elizabeta e urrente protokollin e Vjenës dhe pjesën më të madhe të kohës e kalonte duke udhëtuar. Ajo ishte e apasionuar pas kuajve, poezisë, aktivitetit fizik dhe udhëtimeve, ndërsa marrëdhënia e saj me oborrin perandorak dhe sidomos me vjehrrën e saj, kryedukeshën Sofia, ishte e vështirë.
Në vitet e fundit të jetës, Elizabeta u godit nga një seri tragjedish familjare. Djali i saj i vetëm, princ Rudolf, trashëgimtari i fronit, u gjet i vdekur në vitin 1889 në Mayerling, në një ngjarje që tronditi gjithë Evropën. Pas kësaj humbjeje, perandoresha u tërhoq edhe më shumë nga jeta publike dhe udhëtimet.
Në shtator 1898, ajo ndodhej në Gjenevë. Më 10 shtator, Elizabeta po përgatitej të hipte në një anije në liqen. Ajo shoqërohej vetëm nga një zonjë e oborrit dhe, ndryshe nga shumë figura të tjera mbretërore të kohës, nuk kishte një eskortë të madhe sigurie.
Në skelë iu afrua një burrë i ri italian, Luigi Lucheni, një anarkist 25-vjeçar. Lucheni kishte ardhur në Gjenevë me synimin për të vrarë një pjesëtar të aristokracisë evropiane. Fillimisht kishte menduar të sulmonte dukën Filip të Orleanit, por ai ishte larguar nga qyteti. Kur mësoi se perandoresha Elizabeta ndodhej në Gjenevë, vendosi ta kthente atë në objektivin e tij.
Kur Elizabeta po ecte drejt anijes, Lucheni iu afrua dhe e goditi në gjoks me një limë të mprehtë, të cilën e kishte kthyer në armë. Në fillim, askush nuk e kuptoi se ajo ishte plagosur rëndë. Elizabeta u ngrit dhe vazhdoi të ecte, por pak minuta më vonë humbi ndjenjat.
Plaga kishte qenë fatale. Lima kishte depërtuar në zemër.
Elizabeta vdiq në moshën 60-vjeçare.
Lajmi i vrasjes së saj tronditi Evropën. Një perandoreshë ishte vrarë në mes të një qyteti zviceran, nga një anarkist që e kishte zgjedhur thjesht si simbol të aristokracisë. Vrasja ndodhi në një periudhë kur lëvizjet anarkiste po përhapeshin në Evropë dhe disa monarkë e figura të rëndësishme politike ishin bërë objekt atentatesh.
Lucheni u arrestua menjëherë dhe nuk shfaqi pendesë. Ai deklaroi se kishte dashur të vriste një person të rangut të lartë, sepse besonte se duhej goditur vetë sistemi monarkik. Për vrasjen e Elizabetës u dënua me burgim të përjetshëm. Ai kaloi vitet e fundit në burgun e Gjenevës dhe në vitin 1910 u gjet i varur në qelinë e tij.
Vdekja e Elizabetës i dha fund jetës së një gruaje që kishte kaluar nga vajza bavareze në një prej simboleve më të njohura të monarkisë evropiane. Burri i saj, Franc Jozefi, jetoi edhe 18 vjet pas saj dhe vdiq në vitin 1916, në mes të Luftës së Parë Botërore.
Por figura e Sisit nuk u shua. Përkundrazi, pas vdekjes ajo u shndërrua në mit. Portretet, biografitë, romanet dhe më vonë filmat krijuan imazhin e një perandoreshe të bukur, të vetmuar dhe tragjike.