Më 17 mars 1960, në kulmin e tensioneve të para të Luftës së Ftohtë, presidenti amerikan Dwight D. Eisenhower firmosi një direktivë të Këshillit Kombëtar të Sigurisë që autorizonte një program të fshehtë veprimi kundër regjimit të Kubës. Dokumenti parashikonte organizimin, armatosjen dhe stërvitjen e emigrantëve kubanë me qëllim rrëzimin e qeverisë revolucionare të Fidel Castro.
Pas revolucionit kuban të vitit 1959, i cili rrëzoi diktatorin Fulgencio Batista dhe solli në pushtet Fidel Castron, marrëdhëniet mes Havanës dhe Uashingtonit u përkeqësuan me shpejtësi. Shtetëzimet ekonomike dhe afrimi i Kubës me Bashkimin Sovjetik u panë në Washington si një kërcënim serioz në hemisferën perëndimore.
Plani i miratuar nga administrata e Ajzenhauerit synonte fillimisht destabilizimin e regjimit kuban përmes operacioneve të fshehta, propagandës dhe mbështetjes për opozitën e armatosur. Në prapaskenë, agjencia amerikane e inteligjencës CIA nisi të trajnojë një forcë emigrantësh kubanë në Amerikën Qendrore, duke përgatitur një ndërhyrje që supozohej të ndezte një kryengritje popullore kundër Castros.
Por operacioni nuk do të realizohej gjatë presidencës së Ajzenhauerit. Pas zgjedhjeve të vitit 1960, plani kaloi në duart e administratës së re të John F. Kennedy, e cila vendosi ta çonte përpara.
Në prill të vitit 1961, forcat e emigrantëve kubanë zbarkuan në brigjet jugore të ishullit, në një vend të quajtur Bay of Pigs Invasion – Gjiri i Derrave. Operacioni rezultoi një dështim i madh: ushtria e Castros e shtypi shpejt ndërhyrjen, ndërsa mijëra luftëtarë u vranë ose u kapën rob.
Ky episod u bë një nga disfatat më të mëdha të politikës së jashtme amerikane në periudhën e Luftës së Ftohtë. Për Kubën, ai forcoi pushtetin e Fidel Castros dhe e shtyu vendin edhe më pranë Bashkimit Sovjetik, duke krijuar kushtet për një tjetër përplasje historike: Krizën e Raketave të Kubës në vitin 1962.
Kështu, një direktivë e firmosur në heshtje në Shtëpinë e Bardhë më 17 mars 1960 do të shndërrohej në një nga kapitujt më dramatikë të rivalitetit global mes dy superfuqive.
Përgatiti: L.Veizi