Në vitin 1953, i riu argjentinas Ernesto “Che” Guevara u nis në një udhëtim të gjatë nëpër Amerikën Latine, duke kaluar nëpër Bolivi, Peru, Ekuador, Panama, Kosta Rika, Nikaragua, Honduras dhe Salvador. Ky itinerar, i ndërmarrë pas përfundimit të studimeve për mjekësi, do të ndikonte thellësisht në formimin e bindjeve të tij politike dhe shoqërore. Gjatë rrugës ai u njoh nga afër me varfërinë, pabarazinë sociale dhe shfrytëzimin e popullsive vendase, përvoja që e shtynë drejt ideologjisë marksiste dhe angazhimit revolucionar.
Ernesto Guevara de la Serna lindi më 14 qershor 1928 në Rosario të Argjentinës. I njohur në mbarë botën si “Che” Guevara ose thjesht Çe, ai ishte revolucionar marksist, mjek, autor, diplomat, udhëheqës gueril dhe teoricien ushtarak. Ai u bë një nga figurat kryesore të Revolucionit Kuban, duke luftuar përkrah Fidel Castros dhe duke luajtur një rol të rëndësishëm në rrëzimin e regjimit të Fulgencio Batistës në vitin 1959.
Pas fitores së revolucionit, Çe mbajti poste të rëndësishme në qeverinë kubane, duke shërbyer si president i Bankës Kombëtare të Kubës dhe ministër i Industrisë. Ai përfaqësoi gjithashtu Kubën në skenën ndërkombëtare dhe mbrojti idenë e përhapjes së revolucioneve socialiste në vendet e botës së tretë.
Portreti i tij, i realizuar nga fotografi Alberto Korda, është bërë një nga imazhet më të njohura të shekullit XX dhe një simbol global i rebelimit, rezistencës dhe idealizmit revolucionar në kulturën popullore.
Trashëgimia e Çe Guevarës vazhdon të jetë objekt debatesh të forta. Në Kubë ai nderohet si hero kombëtar. Portreti i tij shfaqet në kartëmonedhën 3 peso, ndërsa nxënësit kubanë tradicionalisht e nisin ditën e mësimit me betimin: “Ne do të bëhemi si Che”. Edhe në Argjentinë, vendlindjen e tij, emri i tij mban shkolla, institucione dhe muze, ndërsa në vitin 2008 në qytetin Rosario u përurua një shtatore bronzi 3,7 metra e lartë në nder të tij.
Në Bolivi, ku ai zhvilloi fushatën e fundit guerile, disa banorë e kanë shenjtëruar në mënyrë popullore si “Shën Ernesto de La Higuera”, duke i atribuar mrekulli dhe duke iu lutur për ndihmë.
Nga ana tjetër, figura e tij mbetet thellësisht e debatueshme. Shumë kubanë në mërgim, veçanërisht në Shtetet e Bashkuara, e konsiderojnë përgjegjës për ekzekutimet e kundërshtarëve politikë pas Revolucionit Kuban, për drejtimin e proceseve gjyqësore dhe të skuadrave të pushkatimit në fortesën La Cabaña, si edhe për ngritjen e kampeve të internimit. Për këtë arsye, kritikët e kanë quajtur shpesh “Kasapi i La Cabaña”.
Në vitin 1965, Çe u largua nga Kuba për të mbështetur lëvizje të tjera revolucionare, fillimisht në Kongon belge dhe më pas në Bolivi. Atje ai u kap nga ushtria boliviane, me mbështetjen e CIA-s amerikane. Më 9 tetor 1967, Ernesto “Che” Guevara u ekzekutua në fshatin La Higuera të Bolivisë, në moshën 39-vjeçare. Vdekja e tij e shndërroi në një figurë mitike, ndërsa trashëgimia e tij vazhdon të ngjallë admirim, polemika dhe debat në mbarë botën.
