Në mesin e shekullit XX, në brigjet e Mesdheut, një vend i vogël por me histori të lashtë po përgatitej të shkëpuste zinxhirët e fundit të kolonializmit. Tunisia, për dekada nën protektoratin francez, kishte nisur një rrugë të gjatë për drejtësinë e saj kombëtare.
Që nga viti 1952, tensionet mes autoriteteve koloniale franceze dhe lëvizjes nacionaliste u përshkallëzuan. Në qendër të kësaj lëvizjeje qëndronte një figurë karizmatike dhe e vendosur: Habib Bourguiba. I edukuar në Francë, por i përkushtuar ndaj identitetit tunizian, Bourguiba u bë zëri më i fuqishëm i kërkesës për pavarësi.
Ai udhëhoqi lëvizjen nacionaliste jo vetëm me protesta dhe rezistencë politike, por edhe me diplomaci të kujdesshme. Ndërsa përplasjet në terren vazhdonin, në prapaskenë zhvilloheshin negociata të ndërlikuara me France, e cila po përballej gjithashtu me presion ndërkombëtar dhe lëvizje të tjera çlirimtare në Afrikë.
Pas katër vitesh tension, sakrificash dhe përpjekjesh të vazhdueshme, erdhi momenti historik. Më 20 mars 1956, Franca pranoi t’i japë fund protektoratit, dhe Tunizia shpalli pavarësinë e saj.
Menjëherë pas kësaj fitoreje politike, Habib Bourguiba u emërua Kryeministri i parë i Mbretërisë së Tunizisë, duke nisur një epokë të re ndërtimi shtetëror dhe modernizimi. Ai do të bëhej më vonë edhe presidenti i parë i republikës, duke formësuar identitetin politik të vendit për dekada.
Pavarësia e Tunizisë nuk ishte vetëm një çlirim nga sundimi kolonial. Ajo ishte pjesë e një vale më të gjerë që po përfshinte gjithë Afrikën e Veriut, ku popujt kërkonin të rikthenin sovranitetin e tyre. Edhe pse nuk ishte i pari që u shkëput nga kolonializmi, Tunizia u bë një shembull i një tranzicioni relativisht të negociuar, ku diplomacia dhe presioni politik arritën të shmangnin një luftë të gjatë shkatërruese.
Në atë ditë të marsit, flamuri tunizian nuk u ngrit thjesht mbi një territor të lirë — ai shënoi rikthimin e një identiteti, të një historie dhe të një populli që më në fund po shkruante vetë fatin e tij.
Përgatiti: L.Veizi
