Më 2 shkurt 1492, me kapitullimin e Mbretërisë së Granadës përpara ushtrive të Mbretit Ferdinand V të Aragonës dhe Mbretëreshës Isabella I të Kastiljes, përfundoi një epokë gati tetëqindvjeçare e pranisë myslimane në Gadishullin Iberik. Me këtë akt simbolik dhe politik, Rekonkuista spanjolle – procesi i gjatë i “rivendosjes” së territoreve nga sundimi islam – arriti kulmin e saj, duke shënuar fundin e civilizimit maur në Spanjë.
Granada, e vendosur në jug të vendit, në bashkimin e lumenjve Darro dhe Genil, ishte një nga qytetet më të fortifikuara dhe më të bukura të botës mesjetare. Qyteti u konsolidua si qendër maure gjatë sundimit të Almoravidëve në shekullin XI dhe më pas u shndërrua në kryeqytetin e fundit mysliman të Spanjës. Në vitin 1238, pas avancimit të pandalshëm të forcave të krishtera drejt jugut, myslimanët spanjollë u tërhoqën në këtë territor, ku u themelua Emirati i Granadës si streha e fundit e qytetërimit maur.
Për gati dy shekuj, Granada lulëzoi si qendër politike, ekonomike dhe kulturore. Ajo u bë simbol i bashkëjetesës së ndërlikuar mes feve dhe kulturave, një vend ku arti, shkenca dhe arkitektura arritën kulme të jashtëzakonshme, të mishëruara në komplekse si Alhambra, një nga kryeveprat e trashëgimisë islame në Evropë.
Megjithatë, në fund të shekullit XV, shenjat e rënies u bënë të dukshme. Konfliktet e brendshme brenda dinastisë Nasride, dobësimi ekonomik dhe presioni i vazhdueshëm ushtarak e politik nga mbretëritë e bashkuara të Kastiljes dhe Aragonës e vunë Granadën në një pozitë gjithnjë e më të pafavorshme. Ndërkohë, konsolidimi i pushtetit mbretëror nën Ferdinandin dhe Isabellën, të njohur si Mbretërit Katolikë, krijoi një shtet të fortë e të centralizuar, të aftë për të përmbyllur atë që kishte nisur shekuj më parë.
Kapitullimi i Granadës në vitin 1492 nuk ishte vetëm një fitore ushtarake, por edhe një pikë kthese historike për Spanjën dhe Evropën. Ai shënoi fundin e sundimit mysliman në Gadishullin Iberik dhe hapi rrugën për një epokë të re, të karakterizuar nga unifikimi politik, zgjerimi kolonial dhe përpjekjet për uniformitet fetar, pasojat e të cilave do të ndiheshin thellë në shekujt që pasuan.
Përgatiti L.Veizi