Në verën e vitit 48 para erës sonë, pranë mureve të Dyrrahut (Durrësit të sotëm) u zhvillua një nga betejat më vendimtare të luftës civile romake mes Jul Cezarit dhe rivalit të tij, Gnej Pompeut të Madh. Pas muajsh manovrash dhe rrethimesh, Pompeu arriti t’i shkaktonte Cezarit një nga disfatat më të rënda të karrierës së tij ushtarake. Legjionet cezariane u thyen dhe, për pak çaste, ushtria e tyre u gjend në prag të shkatërrimit.
Megjithatë, në vend që ta ndiqte kundërshtarin dhe t’i jepte goditjen përfundimtare, Pompeu urdhëroi ndërprerjen e sulmit, i bindur se Cezari tashmë ishte mposhtur dhe nuk përbënte më rrezik. Ky hezitim rezultoi vendimtar. Cezari arriti të tërhiqte ushtrinë e tij në mënyrë të organizuar drejt Maqedonisë, ku riorganizoi forcat dhe vetëm pak javë më vonë do ta përmbyste fatin e luftës në Betejën e Farsalës, duke fituar përfundimisht ndaj Pompeut.
Historiani grek Plutarku, në veprën e tij “Jetët Paralele”, ruan një nga reflektimet më domethënëse të Cezarit për atë ditë: “Sot fitorja do të kishte qenë e armikut, sikur të kishte pasur dikë që ta merrte atë.” Kjo fjali është bërë simbol i bindjes se edhe një fitore e sigurt mund të humbasë nëse mungon vendosmëria për ta çuar deri në fund.
Beteja e Dyrrahut lidhet edhe me një traditë interesante për emrin e qytetit. Historiani gjerman Barthold Georg Niebuhr (1776–1831) përmend një rrëfim të lashtë sipas të cilit, me nismën e Jul Cezarit, Senati Romak vendosi të përdorte zyrtarisht emrin Dyrrahut në vend të Epidamnus. Arsyeja ishte praktike dhe ushtarake: Cezari druhej se emri Epidamnus mund të krijonte keqkuptime te legjionarët romakë, pasi tingëllonte ngjashëm me fjalën latine damnum, që do të thotë “humbje”, “dëm” ose “fatkeqësi”. Ai nuk dëshironte që urdhri për të marshuar drejt Epidamnusit të lidhej psikologjikisht me idenë e humbjes. Për këtë arsye, romakët parapëlqyen emrin Dyrrahum, i cili ishte emërtimi që përdornin vendasit ilirë.
Edhe pse kjo traditë nuk konsiderohet një fakt i padiskutueshëm nga të gjithë historianët modernë, ajo tregon rëndësinë strategjike dhe simbolike që kishte Durrësi në botën romake. Pikërisht pranë këtij qyteti, Cezari përjetoi një nga momentet më të vështira të jetës së tij ushtarake, por edhe atë kthesë që do ta çonte, pak më vonë, drejt pushtetit absolut mbi Romën.