Përgatiti: Leonard Veizi
Më 28 dhjetor 1065, në Londër u shenjtërua zyrtarisht Manastiri i Westminsterit, i njohur sot në mbarë botën si Westminster Abbey. Ceremonia kishte një peshë të jashtëzakonshme simbolike: ajo u zhvillua vetëm një javë para vdekjes së mbretit Edward Rrëfimtari, më 5 janar 1066, në prag të një prej viteve më vendimtare të historisë angleze.
Ky akt shenjtërimi nuk ishte thjesht një rit fetar, por një moment themelues për institucionin që do të bëhej qendra shpirtërore, politike dhe ceremoniale e monarkisë britanike.
Legjenda e Shën Pjetrit dhe lumi Thames
Sipas gojëdhënës së lashtë, rrënjët shpirtërore të Westminster Abbey lidhen me një vizion mistik. Më shumë se një mijë vjet më parë, një peshkatar në lumin Thames pa në breg shfaqjen e Shën Pjetrit, apostullit që konsiderohet mbrojtësi i kishës. Pikërisht në këtë vend u ndërtua më vonë manastiri i kushtuar Shën Pjetrit.
Kjo legjendë ka lënë një gjurmë të qëndrueshme në traditën londineze: peshkatarët i dhurojnë çdo vit salmon manastirit, si akt simbolik mirënjohjeje dhe besimi. Një rit i thjeshtë, por që lidh përmes shekujve mitin, fenë dhe jetën e përditshme.
Themelimi i parë: Shën Dunstan dhe mbreti Edgar
Historikisht, manastiri i parë në Westminster u themelua rreth viteve 960, nga Shën Dunstan, një nga figurat më të rëndësishme të reformës monastike në Angli. Ai u mbështet nga mbreti Edgar, i cili synonte të forconte autoritetin fetar dhe politik përmes krijimit të një komuniteti murgjësh benediktinë.
Ky manastir i hershëm shërbeu si bazë shpirtërore, por struktura e tij ishte ende modeste krahasuar me atë që do të pasonte.
Rindërtimi mbretëror i Edward Rrëfimtarit
Në vitin 1042, mbreti Edward Rrëfimtari ndërmori një projekt ambicioz: restaurimin dhe rindërtimin e manastirit të Shën Pjetrit në Westminster. Ky akt ishte një shprehje e devotshmërisë së tij fetare, por edhe një përpjekje për të lënë një trashëgimi të qëndrueshme mbretërore.
Punimet përfunduan zyrtarisht në vitin 1090, por objekti u shenjtërua më herët, në dhjetor të vitit 1065, për shkak të gjendjes shëndetësore të rënduar të mbretit. Edward nuk arriti ta shihte manastirin plotësisht të përfunduar, por ai u bë pjesë e tij përgjithmonë.
Një mauzoleum mbretëror
Pas vdekjes së tij, më 5 janar 1066, mbreti Edward u varros në Westminster Abbey. Një javë më vonë, trupi i tij u vendos në këtë kishë, duke shënuar fillimin e një tradite që vazhdon edhe sot. Nëntë vjet më pas, pranë tij u varros edhe gruaja e tij, mbretëresha Edith.
Që nga ajo kohë, Westminster Abbey u shndërrua në vendvarrimin zyrtar të monarkëve britanikë, si dhe në skenën kryesore të kurorëzimeve, ceremonive shtetërore dhe përkujtimoreve kombëtare.
Përmbyllje
Nga një vizion legjendar në brigjet e Thames-it, te një institucion që mishëron historinë e Britanisë së Madhe, Westminster Abbey mbetet një nga monumentet më të rëndësishme të qytetërimit europian. Shenjtërimi i vitit 1065 nuk ishte vetëm fundi i një ndërtimi, por fillimi i një roli historik që e bëri këtë manastir zemrën e monarkisë dhe kujtesës kombëtare britanike.