“Roberto Rossellini – Më shumë se një jetë” konkurron në Festivalin e Filmit në Romë
nga Francesco Gallo
“Babi gjithmonë thoshte: nuk ka asgjë më të keqe se tifozët e Rossellinit.
Fakti është se ai nuk donte të ishte një monument, por kur zbuloi se unë kisha parë fshehurazi filmat e tij, u prek.”
Kështu tha Isabella Rossellini në Festivalin e Filmit në Romë, ku u prezantua në konkurs dokumentari “Roberto Rossellini – Più di una vita” i Ilaria De Laurentiis, Andrea Paolo Massara dhe Raffaele Brunetti, që do të shfaqet në kinema më 3, 4 dhe 5 nëntor me producentin Fandango.
Një dokumentar i pasur arkivor që rrëfen historinë, fillimisht të një gjeniu të kinemasë, më pas të Italisë më pak provinciale të asaj kohe, dhe në fund të një burri pesëdhjetëvjeçar në mes të një krize ekzistenciale dhe profesionale.
Në fakt, është viti 1956: sukseset e Rossellinit me “Roma, Qytet i Hapur” dhe “Paisà” tashmë janë shumë larg. Ai nuk po kalon mirë as me gruan e tij të dytë, yllin e Hollivudit Ingrid Bergman, ndërsa filmat që ai xhiroi me të – “Stromboli”, “Europa ’51” dhe “Viaggio in Italia” – rezultuan dështime, si kritikisht ashtu edhe komercialisht.
Dokumentari përfshin gjithashtu materiale publike që rindërtojnë praninë e regjisorit në historinë e kinemasë, si dhe zëra të marrë nga shkrimet e tij origjinale që zbulojnë anën më intime të tij.
Sa i përket interpretimit me zë: Sergio Castellitto luan rolin e Roberto Rossellinit, Kasia Smutniak luan Ingrid Bergmanin, Isabella Rossellini interpreton veten, ashtu si edhe Tinto Brass dhe Silvia D’Amico. Renzo Rossellini, djali i Robertos, është dubluar nga Vinicio Marchioni, ndërsa Aldo Tonti, drejtori i tij i fotografisë, nga Pierluigi Gigante.
“Jam vërtet mirënjohëse që zëri dhe mesazhi i babait tim janë rikthyer përmes këtij dokumentari,” – thotë Isabella Rossellini. – “Babi gjithmonë na mësonte se çfarë ishte kinemaja dhe sa shumë e urrente të quhej ‘artist’. Shpesh flasim për prindërit e mi dhe suksesin e tyre, por unë kurrë nuk mund ta kap dot të vërtetën e tyre të plotë.”
Aktorja dhe regjisorja shton: “Nuk i pashë as filmat e nënës sime deri më vonë, falë një programi të Rai-t nga Gianluigi Rondi që paraqiste një retrospektivë të saj. Problemi ishte se unë isha vetëm dymbëdhjetë vjeç dhe duhej të shkoja në shtrat herët, por, për fat të mirë, u bë një përjashtim që të më lejonin t’i shihja.”
Në kulmin e krizës së tij, në vitin 1956, Rossellini udhëtoi drejt Bombajit, ku u dashurua me Sonalin, e punësoi si skenariste dhe, për hir të saj, u nda nga Ingrid Bergman.
“Roberto Rossellini – Più di una vita” e ndjek rrugëtimin e tij deri në maj të vitit 1977, kur Festivali i Filmit në Kanë i ofroi presidencën e jurisë, e cila, për habinë e shumëkujt, shpërbleu me Palmën e Artë filmin televiziv me buxhet të ulët të vëllezërve Taviani, “Padre Padrone”. Vetëm një muaj më vonë, më 3 qershor 1977, Roberto Rossellini ndërroi jetë.
Së fundmi, Isabella Rossellini reflekton për rëndësinë e arkivave:
“Janë të mrekullueshme, sepse na lejojnë të rizbulojmë artin e kinemasë. Familja ime, megjithatë, meriton lavdërime sepse kemi ruajtur të gjitha letrat dhe dokumentet për më shumë se pesëdhjetë vjet. Këto gjëra shpesh humbasin, dhe disa njerëz i shesin; ndoshta një letër e nënshkruar nga Federico Fellini mund të paguante faturën e telefonit.”
Në Festivalin e Filmit në Romë do të ketë edhe një tjetër homazh për Rossellinin: Cineteca di Bologna dhe Fondacioni i Filmit do të prezantojnë filmin e restauruar të vitit 1942, “Un pilota ritorna”, me protagonist Massimo Girotti në rolin e togerit të dytë Rossati, i cili bie rob gjatë fushatës italiane në Greqi.
Burimi: ansa.it/ Përgatiti për botim: L.Veizi