Last Updated on 08/10/2026 by EL
Dhoma e Deputetëve në Itali miratoi të enjten reformën e re zgjedhore të mbështetur nga qeveria e kryeministres Giorgia Meloni, duke i hapur rrugë zbatimit të saj në zgjedhjet e ardhshme parlamentare, të parashikuara për vitin 2027.
Reforma, e njohur zyrtarisht si “Stabilicum” dhe e pagëzuar nga opozita si “Melonellum”, u miratua me 227 vota pro dhe 164 kundër, në një votim të fshehtë. Votimi shënon në praktikë edhe nisjen jozyrtare të fushatës elektorale në Itali.
Legjislatura aktuale përfundon në shtator 2027, por tashmë kanë nisur diskutimet për mundësinë e zgjedhjeve të parakohshme. Megjithatë, sipas analizave të ekspertëve italianë, një zgjedhje përpara 14 prillit 2027 mbetet pak e mundshme.
Pas miratimit të reformës, beteja politike pritet të zhvendoset te aleancat. Meloni ka përjashtuar deri tani mundësinë e bashkëpunimit me partinë “Futuro Nazionale” të eurodeputetit Roberto Vannacci, ndërsa opozita nuk ka arritur ende të dakordësohet për një lider të përbashkët.
Përçarjet janë veçanërisht të dukshme në kampin e qendrës së majtë, ku sekretarja e Partisë Demokratike, Elly Schlein, dhe lideri i Lëvizjes Pesë Yjet, Giuseppe Conte, kanë qëndrime të ndryshme, veçanërisht për luftën në Ukrainë.
Meloni e cilësoi votimin si një dëshmi të unitetit të koalicionit qeverisës.
“Për ata që shpresonin të shihnin qendrën e djathtë të përçarë, sot përgjigjemi me fakte: jemi të bashkuar, të fortë dhe të vendosur të çojmë përpara angazhimet e marra ndaj qytetarëve”, shkroi ajo në rrjetet sociale.
Opozita protestoi gjatë seancës, duke shfaqur pankarta me mbishkrime si “Ligj i manipuluar” dhe “Jo marrëveshjes”.
Schlein e akuzoi qeverinë se reforma synon të mbrojë deputetët aktualë dhe jo të përfaqësojë votuesit.
“Vendet në parlament para së gjithash. Ky është slogani juaj. Ne do të votojmë kundër kësaj reforme zgjedhore, e cila nuk është hartuar për votuesit, por për të mbrojtur ata që janë tashmë të zgjedhur”, tha ajo.
Edhe Giuseppe Conte përdori tone të ashpra ndaj reformës, duke pretenduar se ajo është hartuar për të garantuar fitoren e koalicionit aktual qeverisës.
Çfarë ndryshon me ligjin e ri
Reforma është votuar në leximin e tretë parlamentar, pas ndryshimeve të miratuara nga Senati. Ndër ndryshimet kryesore është rikthimi i votimit preferencial, krahas listave me drejtues të përcaktuar, si dhe ndryshimi i rregullave për zgjedhjen e Dhomës së Deputetëve dhe Senatit.
Është rritur gjithashtu numri i firmave që duhet të mbledhin partitë pa përfaqësim parlamentar për të marrë pjesë në zgjedhje, nga 1,500 në 6,000.
Reforma ndryshon edhe rregullat për përfaqësimin gjinor, ndërsa një tjetër dispozitë lidhet me zonat njëemërore në provincën e Bolzanos.
Një nga ndryshimet më të rëndësishme parashikon të drejtën e votës për italianët që jetojnë larg vendbanimit të tyre të regjistruar.
Qeveria e kishte lidhur fatin e reformës me votëbesimin, një mekanizëm që i lejon ekzekutivit të përshpejtojë miratimin e ligjeve dhe të kufizojë mundësinë e opozitës për të propozuar ndryshime apo për të zgjatur debatin parlamentar.
Pse 14 prilli 2027 është një datë kyçe
Në sfondin e diskutimeve për zgjedhje të parakohshme qëndron edhe një çështje që lidhet me pensionet parlamentare.
Deputetët që janë në mandatin e tyre të parë fitojnë të drejtën për pension parlamentar pasi të kenë përmbushur katër vjet, gjashtë muaj dhe një ditë nga fillimi i legjislaturës.
Për deputetët aktualë, ky moment mbërrin më 14 prill 2027. Pensioni është rreth 1,500 euro dhe mund të përfitohet vetëm nga mosha 65 vjeç.
Për këtë arsye, historia politike italiane sugjeron se është pak e mundshme që zgjedhjet të zhvillohen përpara kësaj date.
Megjithatë, reforma mund të përballet ende me një pengesë të rëndësishme. Gjykata Kushtetuese mund të shqyrtojë dhe rrëzojë disa prej dispozitave të saj, gjë që do të komplikonte planet e qeverisë dhe do t’i jepte opozitës një argument të fortë politik gjatë fushatës.
Opozita ka ngritur pikëpyetje mbi kushtetutshmërinë e disa elementeve, përfshirë bonusin e shumicës në Senat, kërkesën për mbledhjen e 300 mijë firmave për partitë pa një simbol zgjedhor të konsoliduar dhe mungesën e një detyrimi që të paktën 40 për qind e kandidatëve kryesorë të jenë gra.
Sipas kritikëve, këto dispozita mund të krijojnë probleme të reja dhe të çojnë në bllokim politik pas zgjedhjeve.