Last Updated on 18/07/2026 by EL
Një astrobiolog dhe një klimatolog planetar kanë llogaritur se kur do të zhduken të gjitha bimët në planetin tonë. Sipas studimit të tyre, ato do të mbijetojnë më gjatë nga sa ishte parashikuar deri më tani dhe zhdukja e tyre do të përkojë me humbjen e oqeaneve. Të paktën, nëse nuk ndodh diçka e papritur.
Prej vitesh, studiues të ndryshëm janë përpjekur të vlerësojnë se sa kohë i mbetet Tokës për të mbështetur jetën (spoiler: jo edhe aq shumë, nëse vazhdojmë ta trajtojmë planetin siç po bëjmë sot). Parashikimet kanë qenë pak a shumë optimiste, duke filluar nga disa qindra deri në disa mijëra vjet.
Dy shkencëtarë planetarë vendosën kësaj radhe të përqendrohen te fati i bimëve dhe lajmet janë të mira… të paktën për to, sepse njerëzimi nuk do të jetë më këtu prej kohësh. Sipas përllogaritjeve të tyre, bimët do të mbijetojnë edhe për afro dy miliardë vjet dhe do të zhduken vetëm kur të zhduken edhe oqeanet. Studimi është publikuar në revistën Journal of Geophysical Research: Atmospheres.
Dy modele për të parashikuar të ardhmen
Për të arritur në këtë përfundim, astrobiologu Jacob Haqq-Misra dhe klimatologu planetar Eric Wolf zhvilluan një seri simulimesh duke përdorur një model tredimensional të klimës, për të llogaritur se çfarë do të ndodhë me klimën e Tokës gjatë dy miliardë viteve të ardhshme. Duke përjashtuar emetimet e dioksidit të karbonit të shkaktuara nga aktiviteti njerëzor, studiuesit simuluan dy versione të ciklit biogjeokimik të karbonateve dhe silikateve. Ky është një proces natyror gjatë të cilit shkëmbinjtë gërryhen ngadalë nga shiu dhe ajri, duke ndihmuar në rregullimin e klimës së Tokës përmes kontrollit të niveleve të CO₂ dhe temperaturës globale. Në skenarin ku gërryerja e shkëmbinjve është më intensive, temperatura në sipërfaqen e Tokës mbetet relativisht e qëndrueshme, por niveli i dioksidit të karbonit në atmosferë bie vazhdimisht. Si pasojë, bimët mbeten pa karbonin e nevojshëm për fotosintezën dhe zhduken pas rreth 1.84 miliardë vitesh. Në skenarin ku gërryerja është më e dobët, niveli i CO₂ mbetet pothuajse i pandryshuar, por temperaturat vazhdojnë të rriten derisa mesatarja globale arrin rreth 65 gradë Celsius, ndërsa sot është rreth 17 gradë. Përtej kësaj temperature, asnjë bimë tokësore nuk mund të mbijetojë. Ky model parashikon zhdukjen e bimëve pas rreth 1.87 miliardë vitesh, një afat gjithsesi më i gjatë nga sa kishin vlerësuar shumica e studimeve të mëparshme. “Kjo sugjeron se biosfera fotosintetike e Tokës mund të mbetet funksionale, në një formë apo një tjetër, deri në momentin kur planeti do të fillojë të humbasë ujin e tij”, shpjegojnë studiuesit.
Po sikur…
Simulimet nuk marrin parasysh dy elemente të rëndësishme. Nga njëra anë, bimët mund të evoluojnë duke zhvilluar mekanizma të rinj përshtatjeje ndaj kushteve klimatike të së ardhmes, duke rregulluar temperaturën dhe presionin e tyre të brendshëm. Madje, falë rritjes së ndriçimit diellor, ato mund të jenë në gjendje të kolonizojnë edhe shtresën e stratosferës. Nga ana tjetër, mund të ndërhyjë teknologjia njerëzore, ose edhe ajo e ndonjë qytetërimi jashtëtokësor përmes teknikave të inxhinierisë klimatike. Mes zgjidhjeve të përmendura janë shpërndarja e aerosoleve reflektuese për të bllokuar një pjesë të rrezatimit diellor, zhvendosja e orbitës së Tokës më larg Diellit ose, në një skenar edhe më fantastiko-shkencor, ndryshimi i vetë Diellit për ta bërë më pak të nxehtë dhe më pak të ndritshëm.
Jeta mund të jetë më elastike nga sa mendojmë
Jeta në Tokë është elastike dhe kufijtë e vendosur nga temperaturat e larta ose mungesa e dioksidit të karbonit mund të pasqyrojnë vetëm gjendjen aktuale të biosferës, ashtu siç e njohim sot, dhe jo domosdoshmërisht kufijtë e evolucionit të saj në të ardhmen. Me pak fjalë, nuk ka arsye të shqetësohemi sot për diçka që mund të ndodhë vetëm pas afro dy miliardë vitesh dhe që, në çdo rast, nuk do të ketë asnjë ndikim mbi njerëzimin siç e njohim sot.