Recension: Ky dokumentar tronditës ndjek ngjarjet që çuan drejt dhe rrethuan gjyqin e vitit 2005 ndaj Jacksonit për ngacmimin e 13-vjeçarit Gavin Arvizo (për të cilin ai u shpall i pafajshëm) – dhe përfshin kaseta të sapopublikuara me zërin e Jacksonit.
Hannah J Davies
Në esenë e saj të vitit 2019 Lost Boy, shkrimtarja fituese e Pulitzerit, Margo Jefferson, shqyrtoi trashëgiminë e Michael Jacksonit pas dokumentarit Leaving Neverland të Dan Reed, ekspozimi i HBO/Channel 4 që paraqiti në mënyrë të drejtpërdrejtë dhe shkatërruese dëshmitë e dy burrave që pretendonin se ishin abuzuar seksualisht si fëmijë nga këngëtari. “Prej kohësh kemi parë sa i dashur dhe bujar mund të ishte [Jacksoni],” shkruante Jefferson. “Tani kemi parë edhe sa llogaritës, egoist dhe i pushtuar nga demonët ishte.”
Leaving Neverland mbetet përmbledhja më e fuqishme e kësaj dualiteti të dukshëm dhe e mënyrës se si – në rastin e Wade Robson dhe James Safechuck – kujtimet e tyre për ranch-in ëndërrimtar të këngëtarit morën një cilësi ferri. Michael Jackson: The Trial nuk është aq i stilizuar apo revolucionar – shumë prej personave këtu i kanë treguar historitë e tyre prej dekadash, në libra, podkaste, blogje apo forma të tjera. Megjithatë, aty ku seria e fundit e Channel 4 triumfon është në mbledhjen e këtyre rrëfimeve nga të dyja palët, duke të lënë të vendosësh vetë se çfarë është më e besueshme, si dhe duke ndriçuar detaje që nuk shpjegohen lehtë. Dhe, sigurisht, janë kasetat: regjistrime të Jacksonit nga vitet 2000 dhe 2001, shumë prej të cilave nuk janë dëgjuar kurrë më parë. Ato nuk përbëjnë prova përfundimtare për ndonjë shkelje, por janë padyshim shqetësuese. Në një fragment, Jackson deklaron: “Nëse do të më thoshit tani… ‘Michael, nuk do të shihje më kurrë një fëmijë’… do të vrisja veten.”
Në katër episode, seria ndjek ngjarjet që çuan drejt dhe rrethuan gjyqin e vitit 2005, ku Jackson u akuzua për ngacmimin e 13-vjeçarit Gavin Arvizo (më vonë u shpall i pafajshëm për të gjitha 10 akuzat). Shumë shikues tashmë e njohin këtë çështje dhe faktin se pranimi i Jacksonit, në një intervistë me Martin Bashir, se ai e kishte lejuar Arvizon të flinte në shtratin e tij, ndezi hetimin policor (Jackson ishte akuzuar më parë për sulm seksual nga një djalë tjetër, Jordan Chandler, në vitin 1993).
Shikuesit mund të jenë më pak të vetëdijshëm për sa e afërt ishte familja Arvizo me Jacksonin, siç tregohet në një video të papublikuar ku ata e mbështesnin atë pas transmetimit të dokumentarit të Bashirit. Shihen gjithashtu dhimbja dhe konfuzioni në fytyrat e familjarëve – veçanërisht të Gavin – kur kamerat ndalojnë së xhiruari. Christian Robinson, një videograf që punoi me Jacksonin në vitet 2000, kujton se mendonte se nëna e Arvizos, Janet, ishte “tipi i personit që mund të merrte para për të thënë se Michael Jackson kishte ngacmuar fëmijën tim”. Diku tjetër, Louise Palanker, një mike e familjes, kujton një nënë në vështirësi, që po divorcohej nga bashkëshorti i dyshuar për abuzim dhe djali i së cilës, Gavin, po shërohej nga kanceri. “Ajo që shihni te Janet këtu është se ajo dëshiron vërtet që kjo të jetë e vërtetë,” thotë Palanker. “Sepse është një bekim që në jetën e fëmijëve të saj të ketë një figurë mashkullore të mirë dhe të kujdesshme.”
Edhe teksa protestonin pafajësinë e Jacksonit, disa prej atyre rreth tij e dinin qartë si dukej gjithçka. Nëse Robinson ka të drejtë mbetet ende në debat. Por idetë mbi të cilat ndërtohen mendimet e tij nuk janë të padobishme për abuzuesit që fshihen hapur. Njerëzit, thotë ai, e shihnin Jacksonin “jo thjesht si një njeri, por si një zot”. The Trial arrin të gjejë persona që pranojnë zonat gri të shumta të kësaj historie. Mes tyre është rabini Shmuley Boteach, ish-këshilltar shpirtëror i Jacksonit. Ai nuk beson se Jacksoni abuzoi me fëmijë, por thotë se mbeti i shtangur kur mësoi se ai ndante shtratin me fëmijët e të tjerëve. Edhe duke mbrojtur pafajësinë e tij, disa nga rrethi i tij e kuptonin sa lehtë mund të zbatohej parimi i “briskut të Okamit”.
Sa për gjërat që nuk mund të anashkalohen, përfshihen ato që policia i përshkruan si “materiale joshjeje” të gjetura në Neverland. Vincent Amen, ish-publicist i Jacksonit, thotë se gjeti një revistë naturiste me video të fëmijëve të zhveshur të rrethuar (një kopje e së cilës shfaqet në seri). Plaga psikologjike e këtij zbulimi, thotë ai, “do të më ndikojë gjithmonë”. Emocioni i tij është i prekshëm, ashtu si edhe ai i Ruby Wolff nga zyra e sherifit të Santa Barbarës, e cila shpërthen në lot teksa kujton “intensitetin” e çështjes pas gjithë këtyre viteve.
Në përfundim, The Trial mbështetet fort te diskutimi dhe pamjet arkivore nga Leaving Neverland – ndoshta për të justifikuar ekzistencën e vet, ose për t’i bërë homazh ndikimit të atij dokumentari. Megjithatë, kjo seri arrin të artikulojë pikat e veta dhe t’i shprehë mirë. “Nuk e di pse bëhem kaq mbrojtës,” thotë Robinson drejt fundit, ndërsa vazhdon të mbrojë ish-punëdhënësin e tij, përpara se ta kthejë pyetjen te intervistuesi pa fytyrë – dhe, në një farë mënyre, edhe te ne që shohim nga shtëpia: “Ju mendoni se është i pafajshëm, pas gjithçkaje që keni parë?”
Burimi: theguardian.com/Përgatiti për botim: L.Veizi