Më 21 shtator të vitit 1934 u lind kantautor kanadez Leonard Kohen
Nga Leonard Veizi
E gjithë filozofia e tij muzikore dhe poetike duket sikur përmblidhet në notat dhe fjalët e këngës legjendare “Dance Me to the End of Love”, një himn i butë dhe i errët njëkohësisht, ku dashuria shfaqet si ritual, si kujtim dhe si udhëtim drejt fundit të ekzistencës…
…Leonard Kohen ishte një nga figurat më të rralla të kulturës bashkëkohore, ku poezia, muzika dhe filozofia shkrihen në një gjuhë të vetme meditimi mbi dashurinë, besimin, humbjen dhe vdekjen. Ai krijoi një univers artistik ku fjala nuk ishte vetëm shprehje, por lutje dhe reflektim.
I lindur në Montreal në vitin 1934, ai u rrit në një familje hebraike me traditë të fortë intelektuale, ku kultura dhe religjioni ishin pjesë e pandashme e jetës së përditshme. Kjo trashëgimi formësoi më vonë mënyrën e tij të të menduarit dhe të shkrimit, duke e kthyer në një poet të thellë të ekzistencës njerëzore.
Që në fëmijëri u formua mes librave, muzikës dhe debatit intelektual, duke zhvilluar një ndjeshmëri të hershme poetike dhe një tërheqje të thellë drejt fjalës së shkruar.
Studimet në universitetet “McGill” dhe “Columbia” e vendosën në kontakt me traditën e madhe letrare anglo-amerikane, por ai u kthye shpejt në Montreal për t’iu përkushtuar shkrimit si mënyrë jetese.
Në vitet ’50 dhe fillim të viteve ’60 u afirmua si poet dhe romancier, duke botuar vepra që e vendosën në rrethin e autorëve të rëndësishëm kanadezë, përpara se muzika të bëhej rruga e tij kryesore artistike.
Kthesa e madhe ndodhi në vitin 1967, kur në moshën 33-vjeçare hyri në muzikë, duke sjellë një stil të ri ku teksti poetik kishte peshë të barabartë me melodinë.
Albumet e tij të para e ndërtuan imazhin e një këngëtari intim dhe të errët, ku minimalizmi muzikor shërbente si sfond për një univers të brendshëm të thellë emocional.
Këngë si “Suzanne” dhe më vonë “Hallelujah” u kthyen në arketipe të muzikës moderne, duke kaluar kufijtë e zhanrit dhe duke u bërë pjesë e kulturës globale.
Albumi “You Want It Darker”, i publikuar pak para vdekjes së tij, përfaqëson një reflektim të fundit mbi besimin dhe fundin, duke e mbyllur ciklin e tij artistik me një ton të qetë dhe fatalist.
Paralelisht me muzikën, Kohen vazhdoi të shkruajë poezi, duke u rikthyer herë pas here në formën e tij origjinale të shprehjes letrare dhe duke ruajtur statusin e poetit të vlerësuar kritikisht.
Ai u nderua me çmime të shumta ndërkombëtare dhe u përfshi në institucionet më të rëndësishme kulturore të Kanadasë dhe muzikës botërore, si një figurë e pakategorizueshme mes poetit dhe këngëtarit.
Në Shqipëri, muzika e tij u dëgjua gjerësisht në qarqe intelektuale dhe artistike, ku tekstet e tij u perceptuan si poezi moderne mbi ekzistencën, duke ndikuar në mënyrën e të shkruarit të një brezi autorësh.
Kohen mbeti deri në fund një artist i heshtur dhe i përmbajtur, i cili nuk kërkoi spektakël, por thellësi, duke e trajtuar çdo këngë si një lutje të shkruar në kufirin mes shpirtit dhe errësirës.
Ai u nda nga jeta në vitin 2016, duke lënë pas një trashëgimi ku muzika nuk është thjesht tingull, por tekst i shenjtë i përvojës njerëzore.