Tom Holland, historiani britanik dhe autor i librave më të njohur mbi Spartakët dhe romakët, ka kaluar një rrugëtim të jashtëzakonshëm nga skepticizmi te besimi në Krishtin. Në korrik të vitit 2016, Holland vizitoi qytetin Sinjar në veri të Irakut, tre muaj pas masakrave të kryera nga ISIS ndaj komunitetit Yazidi. Ai u përball me një qytet të shkatërruar, me trupa të ekzekutuar dhe me krime të tmerrshme ndaj civilëve, duke përjetuar stuhinë e dhunës dhe tmerrin e një qyteti të shkatërruar.
Mes rrënojave, Holland pa një kryq të drurit që qëndronte mbi mbetjet e një kishe të shkatërruar. Ky simbol, që për të kishte qenë një thjesht një ikonë e krishterimit, do të ndryshonte përjetësisht perceptimin e tij. Ai, një agnostik që kishte refuzuar fenë kristiane të fëmijërisë, filloi të pyesë: “Po sikur të kisha gabuar për Krishtërimin?”
Holland shkroi më pas librin e tij të vitit 2019, “Dominion: Si Revolucioni Krishtian Riformoi Botën”, ku argumenton se vlerat e shoqërisë perëndimore — si dhembshuria, barazia dhe të drejtat e njeriut — nuk janë instinkte universale, por produkt i ndikimit të krishterimit. Ai thekson se kryqi, simboli qendror i fesë, tregon se Perëndia identifikohet me të dobëtit dhe të pafuqishmit, jo me të fortët.
Vizita në Sinjar, ku ISIS kishte përdorur terrorin për të intimaduar, i rikujtoi Holland-it moralin e Romakëve që ai kishte studiuar: një kulturë që glorifikonte forcën dhe dhunën. Për Holland-in, përballja me këtë realitet ishte një moment i thellë ekzistencial që e shtyu drejt një rivlerësimi të fesë.
Sfidat personale e përforcuan këtë rrugëtim: në vitin 2021, ai u diagnostikua me kancer të zorrëve dhe, përpara një operacioni të rrezikshëm, iu drejtua lutjes së sinqertë gjatë meshës së mesnatës në një nga kishat më të vjetra të Londrës. Rezultatet dolën pozitive dhe Holland mbijetoi. Ai nuk e di nëse ky ishte një mrekulli, por nuk e përjashton mundësinë e një ndihme hyjnore.
Sot, Holland e përshkruan veten si një krishterë. Ai pranon se ende ka dyshime mbi mrekullitë e krishtera, por beson se ngjarjet e Pashkës, si ngjallja e Jezusit, janë themeli i ekzistencës dhe pasionit të parë të të krishterëve. Ai beson se shumë njerëz, edhe ateistë apo agnostikë, jetojnë sipas vlerave krishtere pa e ditur.
Tom Holland, i njohur për debatet e tij me skeptikët dhe për librat dhe dokumentarët historikë, është bërë një figurë e respektuar mes krishterëve evangjelistë, duke argumentuar se ndikimi i krishterimit mbi perëndimorët është i pranishëm edhe në shoqëri të dukshme sekulare.
Për Holland-in, përvoja në Sinjar dhe betejat personale e shëndetësore e rikthyen drejt një kuptimi të ri të fesë: një kombinim mes dyshimit, simbolizmit dhe mundësisë së një realiteti më të lartë. Kryqi mbi rrënojat e Sinjarit mbetet për të një shenjë se edhe në errësirë dhe dhunë, ekziston shpresa dhe një rrugë tjetër përmes të dobëtve dhe të pafuqishmëve./mxh