Last Updated on 03/11/2026 by EL
Pa aktorë, pa kamera tradicionale dhe pa skena të xhiruara në terren. Një film artistik i krijuar tërësisht me inteligjencë artificiale ka arritur të hyjë në konkurrimin kryesor të Festivalit Ndërkombëtar të Filmit në Cottbus të Gjermanisë, duke shënuar një moment të pazakontë për industrinë kinematografike.
Bëhet fjalë për filmin A Woman Asleep (Një grua në gjumë), me regji të artistes dhe regjisores turke Vikki Bardot, i cili është përzgjedhur mes dhjetë produksioneve që garojnë në kategorinë kryesore të edicionit të 36-të të FilmFestival Cottbus, që zhvillohet nga 3 deri më 8 nëntor 2026.
Rëndësia e këtij lajmi qëndron jo vetëm te teknologjia e përdorur, por edhe te fakti se, sipas organizatorëve të festivalit, ky është filmi i parë artistik i gjatë, i realizuar plotësisht me inteligjencë artificiale, që përfshihet në konkurrimin kryesor të një festivali ndërkombëtar të konsoliduar.
A Woman Asleep është një film eksperimental me kohëzgjatje rreth 80 minuta, i realizuar gjatë një procesi krijues që ka zgjatur afërsisht dy vjet.
Për ta sjellë në ekran, regjisorja ka përdorur më shumë se 50 mijë plane filmike të gjeneruara nga inteligjenca artificiale, prej të cilave është ndërtuar versioni përfundimtar i filmit. Nuk bëhet fjalë thjesht për disa efekte vizuale të shtuara në një produksion tradicional: sipas autores, imazhet, rrëfimi zanor dhe muzika janë krijuar përmes teknologjive të AI.
Edhe zëri që shoqëron filmin është një kopje sintetike e zërit të vetë regjisores. Një zgjedhje që nuk është bërë vetëm për arsye praktike, por që lidhet drejtpërdrejt me mesazhin artistik të veprës.
Interessant është edhe fakti se Vikki Bardot është emri artistik i Gizem Avcıoğlu, regjisores turke që e ka shkruar dhe realizuar filmin në bashkëpunim me bashkëshortin e saj, Alkan Avcıoğlu. Produksioni është realizuar nga studioja turke Spongeworthy.
Pavarësisht mënyrës së pazakontë të realizimit, filmi nuk është një demonstrim teknologjik, por një vepër me përmbajtje të fortë filozofike dhe shoqërore.
I frymëzuar nga romani A Man Asleep i shkrimtarit francez Georges Perec, filmi eksploron izolimin, vetminë dhe shkëputjen emocionale të individit në epokën e teknologjisë.
Përmes një bote të ndërtuar me imazhe sintetike, rrëfimi ndjek figura femërore që përfaqësojnë njeriun modern, i cili, megjithëse është vazhdimisht i lidhur me botën përmes ekraneve, rrjeteve sociale dhe informacionit, po largohet gjithnjë e më shumë nga përjetimi i vërtetë i jetës.
Regjisorja ka shpjeguar se ka zgjedhur qëllimisht pamjet artificiale dhe një zë emocionalisht të ftohtë, të gjeneruar nga kopjimi i zërit të saj, për të pasqyruar një shoqëri që po humbet gradualisht humanizmin dhe po merr tipare mekanike.
Kështu, vetë forma e filmit bëhet pjesë e mesazhit: një histori mbi tjetërsimin njerëzor, e treguar përmes një bote që nuk ekziston realisht.
Rrugëtimi ndërkombëtar i filmit ka nisur në Turqi, ku ai u prezantua më 26 tetor në edicionin e 63-të të Festivalit Ndërkombëtar të Filmit Antalya Golden Orange, si pjesë e programit gala.
Tashmë vëmendja është përqendruar te Cottbus, ku filmi do të përballet me nëntë produksione të tjera në konkurrimin kryesor. Sipas programit të publikuar, shfaqjet janë planifikuar më 4 dhe 7 nëntor.
Përfshirja e tij në këtë kategori është veçanërisht domethënëse, pasi Cottbus është një nga festivalet e rëndësishme evropiane të dedikuara kinemasë së Evropës Qendrore dhe Lindore. Në edicionin e këtij viti prezantohen 147 filma nga 43 vende, ndërsa inteligjenca artificiale është kthyer edhe në një nga temat e diskutimeve të festivalit
Përzgjedhja e A Woman Asleep ka hapur një diskutim më të gjerë mbi të ardhmen e kinemasë. Nëse deri dje inteligjenca artificiale shihej kryesisht si një mjet ndihmës për montazhin, efektet vizuale apo përpunimin e imazhit, ky projekt tregon se teknologjia mund të përdoret për të ndërtuar një vepër të plotë kinematografike.
Por kjo ngre edhe pyetje të rëndësishme: Çfarë ndodh me rolin e aktorëve, kameramanëve, skenaristëve dhe artistëve? A mund të krijojë një algoritëm të njëjtën ndjeshmëri emocionale si një njeri? Dhe, mbi të gjitha, ku fillon dhe ku përfundon autorësia artistike kur pothuajse çdo element i filmit gjenerohet nga makineritë?
Vetë Festivali i Cottbus synon që përmes këtij filmi të nxisë diskutimin mbi mundësitë krijuese, por edhe sfidat që inteligjenca artificiale sjell për artin e shtatë.
Një tjetër detaj interesant është se filmi pritet të dalë edhe në kinematë turke gjatë pranverës së vitit 2027, me një shpërndarje të planifikuar në rreth 20 qytete.
Në fund, A Woman Asleep mund të mos jetë thjesht një eksperiment teknologjik, por një paradoks artistik: një film i krijuar nga inteligjenca artificiale, që përpiqet të na paralajmërojë pikërisht për rrezikun e shndërrimit të shoqërisë njerëzore në një mekanizëm pa ndjenja/et