Last Updated on 05/08/2026 by EL
Në qytetin antik të Pompeit, këmbësorët kishin një zgjidhje shumë të ngjashme me kalimet moderne për të kaluar rrugën. Jo vija të bardha të vizatuara në asfalt, por blloqe të mëdha guri të ngritura, të vendosura në mënyrë tërthore mbi rrugë, që shërbenin si kalime të sigurta për qytetarët.
Këto struktura gjenden në shumë rrugë të Pompeit dhe qyteteve të tjera romake. Gurët e ngritur lejonin kalimin e njerëzve pa u lagur apo ndotur nga balta, ujërat e shiut dhe mbetjet që shpesh grumbulloheshin në rrugët e lashta.
Sistemi ishte menduar me kujdes edhe për qarkullimin e karrocave. Hapësirat mes gurëve ishin të projektuara që rrotat e mjeteve të kalonin pa pengesa, duke bërë të mundur bashkëjetesën mes trafikut të karrocave dhe lëvizjes së këmbësorëve.
Kalimet vendoseshin zakonisht pranë hyrjeve të shtëpive private (domus), dyqaneve (tabernae) dhe ndërtesave publike, duke lehtësuar hyrje-daljet e banorëve.
Në disa zona të qytetit, si pranë kryqëzimit të Via dell’Abbondanza me Forumin, rrugët kufizoheshin edhe me shtylla guri për të krijuar zona të dedikuara për këmbësorët ose për të shënuar kufij administrativë e fetarë.
Zbulimi i këtyre detajeve tregon se planifikimi urban romak ishte shumë më i avancuar nga sa mendohet shpesh. Qytetarët e Pompeit kishin një sistem praktik për sigurinë në rrugë, mijëra vite përpara se të shfaqeshin kalimet moderne të këmbësorëve.