Last Updated on 28/07/2026 by Monika
Mjaftojnë vetëm 80 minuta më pak gjumë çdo natë për gjashtë javë që pesha trupore të rritet me gati gjysmë kilogrami. Mungesa e gjumit rrit ndjesinë e urisë dhe ul aftësinë për të kontrolluar impulset ndaj ushqimit, duke na shtyrë të konsumojmë më shumë kalori sesa kemi nevojë.
Të flesh pak ndikon drejtpërdrejt në shtimin në peshë dhe nuk është e nevojshme të reduktohen në mënyrë drastike orët e gjumit. Edhe një humbje e vogël, por e vazhdueshme, e minutave të çmuar të pushimit, e zgjatur për disa javë, mund të ketë pasoja të dukshme. Sipas një studimi të ri, humbja e 80 minutave gjumë çdo natë për gjashtë javë është e mjaftueshme për të shtuar rreth 450 gramë në peshë. Edhe pse kjo shifër mund të duket e vogël, nëse një situatë e tillë vazhdon për muaj apo një vit të tërë, ndikimi bëhet shumë më i madh, sidomos duke pasur parasysh numrin e lartë të njerëzve që vuajnë nga mungesa kronike e gjumit. Gjetjet janë publikuar në revistën shkencore Annals of Internal Medicine.
Shumica e studimeve të mëparshme mbi privimin nga gjumi u kërkonin pjesëmarrësve të flinin vetëm katër orë në natë për periudha të shkurtra. Megjithatë, kjo nuk pasqyron realitetin, pasi pak njerëz mund ta përballojnë një kufizim kaq ekstrem për një kohë të gjatë.
Për këtë arsye, studiuesit nga Irving Medical Center në Universitetin Columbia zhvilluan një eksperiment që i afrohej më shumë jetës reale. Ata u përqendruan te njerëzit që zakonisht flenë vetëm 5–6 orë në natë, një situatë që prek rreth 30% të popullsisë së rritur.
Në studim morën pjesë 95 të rritur, të cilët zakonisht flinin 7–8 orë çdo natë. Atyre iu kërkua të shtynin orarin e gjumit me 90 minuta për një periudhë prej gjashtë javësh, ndërsa për gjashtë javët pasuese u rikthyen në rutinën e tyre normale. Gjatë të dy periudhave, studiuesit krahasuan nivelin e aktivitetit fizik, ndryshimet në peshë, perimetrin e belit, përbërjen trupore dhe nivelet e disa hormoneve të matura në gjendje esëll.
Rezultatet treguan se gjatë periudhës së mungesës së gjumit pjesëmarrësit u bënë më pak aktivë. Koha e kaluar ulur ose pa lëvizje u rrit mesatarisht me 17 minuta në ditë, ndërsa te burrat dhe gratë pas menopauzës kjo rritje arriti në rreth 30 minuta. Paralelisht, pesha trupore u rrit mesatarisht me 450 gramë.
Edhe pse ky studim nuk analizoi në detaje mekanizmat që lidhin mungesën e gjumit me shtimin në peshë, kërkime të mëparshme të të njëjtit grup shkencëtarësh kanë identifikuar disa shpjegime të mundshme. Te gratë me rrezik të lartë kardiometabolik, humbja e 80 minutave gjumë çdo natë për gjashtë javë u shoqërua me rritje të rezistencës ndaj insulinës, një gjendje në të cilën qelizat reagojnë më dobët ndaj insulinës dhe që konsiderohet një hap i rëndësishëm drejt zhvillimit të diabetit të tipit 2. Po ashtu, te personat me rrezik të lartë për sëmundje të zemrës, edhe një kufizim i lehtë i gjumit u shoqërua me grumbullimin e qelizave inflamatore në zemër, duke sugjeruar se mungesa e gjumit mund të favorizojë procese inflamatore të dëmshme për organizmin.
Në përfundim, studimi forcon provat se edhe një reduktim i moderuar, por i vazhdueshëm i gjumit, lidhet me rritjen e rrezikut për obezitet, çrregullime metabolike, rezistencë ndaj insulinës dhe probleme të tjera që ndikojnë negativisht në shëndetin afatgjatë.