Aktor, regjisor dhe producent, kurrë i lidhur me një model të vetëm narrativ
nga Giorgio Gosetti
Skena e krimit është e njohur: një vilë elegante në zemër të Qytetit të Engjëjve, në distriktin Brentwood, në perëndim të Hollywood-it, pranë banesës së fundit të Marilyn Monroe.
Këtu u shua, me goditje thike gjatë natës së kaluar, jeta e Rob Reiner-it dhe e bashkëshortes së tij Michele Singer, një çift i përkryer, i rrethuar nga respekti i producentëve dhe dashuria e shumë njerëzve të kinemasë. Drama duket sikur ka dalë nga faqet e Stephen King-ut, autori më i dashur për Reiner-in, të cilin ai e solli dy herë në ekranin e madh me bekimin e shkrimtarit, me të cilin u bë mik aq ngushtë sa King e lejoi të përdorte emrin e një vendi mitik të romaneve të tij, Castle Rock, për shtëpinë e tij të produksionit, e cila u lidh menjëherë me suksesin e filmit “Misery non deve morire” në vitin 1990.
Në atë kohë Robert “Rob” Reiner, i lindur në Bronx më 6 mars 1947, ishte tashmë një yll i Hollywood-it, fillimisht si aktor, më pas si regjisor dhe producent. Bir i dy yjeve të teatrit dhe kinemasë, Carl Reiner dhe Estelle Lebost, trashëgimtar i traditës hebraike që ndërthur komedinë me tragjedinë, Reiner-i i ri e zbulon botën e spektaklit që në moshë shumë të vogël. Pikërisht i ati e inkurajon, duke u shpërngulur në Los Anxhelos kur djali ishte 13 vjeç, duke e dërguar në Beverly Hills High School dhe duke i siguruar rolet e para në televizion.
Aktor karakteri shumë popullor që nga viti 1971, kur seriali “Arcibaldo” triumfon në CBS dhe personazhi i Stivic-it i sjell dy çmime Emmy si aktori më i mirë joprotagonist, Rob Reiner nuk do të reshtë kurrë së argëtuari duke luajtur (ashtu si i ati), pavarësisht afirmimit gjithnjë e më të madh pas kamerës. Me kokën e tij “vezë”, të braktisur herët nga flokët dhe më pas të rrethuar nga mjekra, e kujtojmë në “Insonnia d’amore” të Nora Ephron-it (një mike, së cilës i detyron filmin e jetës), “Pallottole su Broadway” të Woody Allen-it, “EdTV” të Ron Howard-it apo “The Wolf of Wall Street” të Martin Scorsese-s.
Zemra e tij artistike është në Nju Jork, por skena e suksesit është Hollywood-i, ku Reiner afirmohet si regjisor në mesin e viteve ’80. Në vitin 1984 bind shtëpinë e vogël të produksionit Embassy t’i besojë debutimin pas kamerës me një parodi të skenës rock të kohës. “This Is Spinal Tap” është një sukses kulti, bie në sy sepse regjisori është edhe protagonisti i shfrenuar, një talent i vërtetë komik që do të mbetet i lidhur me këtë personazh gjatë gjithë jetës: pikërisht muajt e fundit e kishte rikthyer për një “reunion” të pamundur të grupit, në atë që do të mbetej puna e tij e fundit, “Spinal Tap II: fundi është vetëm fillimi”.
Në vitin 1986, me regjinë e tretë, Rob Reiner bëhet një yll i madh: siguron nga Stephen King të drejtat e tregimit “The Body” dhe e shndërron në “Stand By Me”, një histori adoleshence e pezulluar mes magjisë së rinisë. King e përgëzon dhe i beson një projekt tjetër (“Misery”), Golden Globes e nominojnë për filmin dhe regjinë më të mirë, publiku mbush kinematë. Por Hollywood-i kërkon prej tij një konfirmim si talent komik. Është Nora Ephron ajo që i beson skenarin e përsosur: në vitin 1989, pas delikates “La storia fantastica”, del “Harry, ti presento Sally…” me Meg Ryan dhe Billy Crystal, prova e parë e Castle Rock-ut që Reiner kishte themeluar ndërkohë me tre miq. Me një buxhet më pak se 15 milionë dollarë, i xhiruar në një Nju Jork që bëhet bashkëfajtor i magjisë së miqësisë dhe dashurisë mes dy protagonistëve, filmi fiton mbi 186 milionë dollarë në vitin e parë, konkurron me superprodhime si Indiana Jones dhe Batman, i afrohet Oscar-it për skenarin (i mundur vetëm nga “L’attimo fuggente”) dhe merr edhe pesë nominime në Golden Globes.
Që prej asaj kohe, Reiner ka shmangur gjithmonë të mbetet i ngujuar në një model të vetëm narrativ. Ka eksperimentuar me horrorin (“Misery” me Cathy Bates dhe James Caan), thriller-in gjyqësor (“Codice d’onore” me Demi Moore, Tom Cruise dhe Jack Nicholson), satirën e butë (“Il Presidente” me Michael Douglas dhe Annette Bening), komedinë sentimentale (“La storia di noi due” me Michelle Pfeiffer dhe Bruce Willis), në mbi 20 filma që konfirmojnë shumëanshmërinë e tij, por që tregojnë gjithmonë atë “butësi të prekjes” që e bëri të pangatërrueshëm dhe shumë të dashur.
Mikes së tij Nora Ephron i kishte rrëfyer njëherë se trauma e ndarjes nga bashkëshortja e parë, Penny Marshall, e kishte shënuar përgjithmonë, duke e lidhur karrierën e tij me temën e raportit të pamundur mes miqësisë dhe dashurisë. Ndjenjës dhe familjes, në fund të fundit, i kishte besuar një jetë në dukje pa tronditje, me katër fëmijë (të gjithë më pas aktorë ose skenaristë) dhe bashkëshorten e dytë, Michele Singer, nënë e tre prej tyre. Pas kësaj qetësie të dukshme fshiheshin megjithatë momente më dramatike, si lufta e gjatë e djalit Nick me varësinë nga heroina.
Asgjë, megjithatë, nuk e linte të parashikohej një fund kaq tragjik për atë njeri të qetë, të respektuar dhe në prag të të 80-ave. Mes shumë sukseseve të karrierës së tij, një spikat mbi të gjitha kur flitet për Rob Reiner-in: ndjeshmëria e tij e jashtëzakonshme në drejtimin e aktorëve, që i fitoi besimin e yjeve më të mëdhenj të tri brezave, nga Meg Ryan te Michelle Pfeiffer, nga Jack Nicholson te Woody Harrelson. Ishte sikur çdo herë të nuhaste talentin e fshehur, atë aftësi maieutike që i lejonte secilit të zbulonte një anë të panjohur: nga brishtësia e fshehtë e showman-it Billy Crystal te njerëzillëku i butë i “macho”-s Bruce Willis.
Në tokën e kinemasë që njeh vetëm yje, regjisorë të suksesshëm dhe producentë pa skrupuj, Rob Reiner mbetet një artizan i përsosmërisë, një argjendar i talentit, i aftë të lëmojë gurët e çmuar duke zbuluar dritën e tyre të papritur dhe vezulluese. Mjafton të kujtohet skena e orgazmës së rreme të Meg Ryan-it në “Harry, ti presento Sally…” për ta kuptuar këtë. Skena u improvizua në xhirim, duke ndjekur propozimin e aktores. “Është çmenduri – tha Nora Ephron – të mos ndryshosh një skenar kur ke përballë aktorë të tillë”. Por nuk shtoi se ajo spontanitet i detyrohej një regjisori të aftë të kuptonte deri ku mund ta shoqëronte protagonisten e tij me “butësinë e prekjes”.
Përgatiti për botim: L.Veizi