Lavdi qoftë për “The Sound of Music, Ordinary People dhe It’s a Wonderful Life”! Por filmi Life is Beautiful, me ëmbëlsinë e sëmurë dhe sentimentalizmin e tepruar të tij, duhet, për mëshirë, të flaket tej.
Nga Peter Bradshaw
Robert Wise – The Sound of Music, Frank Capra – It’s a Wonderful Life, Robert Redford – Ordinary People dhe Roberto Benigni – Life Is Beautiful.
Këta janë, si të thuash, disa prej filmave të preferuar të Papës Leo.
Lista e tij kinematografike, me një shije mjaft “të bardhë e të butë”, është publikuar përpara takimit të së Shenjtërisë së Tij me botën e kinemasë që do të zhvillohet të shtunën – pjesë e një politike të hershme të Vatikanit për të bashkëbiseduar me artistët dhe krijuesit.
Sipas një deklarate nga Selia e Shenjtë, Papa ka “shprehur dëshirën për të thelluar dialogun me botën e kinemasë, veçanërisht me aktorët dhe regjisorët, për të eksploruar mundësitë që ofron krijimtaria artistike në misionin e Kishës dhe në promovimin e vlerave njerëzore.”
Në këtë takim, ai do të bisedojë me emra të njohur si Cate Blanchett, Spike Lee, George Miller, Gus Van Sant dhe Giuseppe Tornatore.
Në pamje të parë, përzgjedhja e tij duket mjaft tradicionale, sidomos në krahasim me atë të paraardhësit të tij, Papa Françeskut, i cili kishte përzgjedhur filma më të thellë e neorealistë si Roma, Qytet i Hapur (Rossellini), Leopardi (Visconti) dhe La Strada (Fellini).
Pa dyshim, Françesku kishte shpirtin e një “cinefili të kulturuar”. Ndërsa Leo duket disi më i ftohtë e më konservator.
Por të paktën ai nuk ka zgjedhur ndonjë film me temë biblike si Pasioni i Krishtit i Mel Gibson – filmi që, siç thuhet, Papa Gjon Pali II e kishte pëlqyer aq shumë sa pas shfaqjes kishte thënë: “Ishte ashtu siç ishte…”
Megjithatë, le të hedhim një sy më të afërt kësaj liste papnore, e cila përfundon në një notë shqetësuese.
Papa Leo, natyrisht, adhuron The Sound of Music. Dhe pse jo? Të gjithë e duam.
Ndoshta, si udhëheqës katolik, ai gjeti diçka tërheqëse në paradoksin historik të filmit: murgesha austriake që i kundërvihen nazizmit – një temë që ka gjithnjë një peshë të veçantë.
Më pas, It’s a Wonderful Life – klasikja e dashur e Caprës, që tregon historinë e James Stewart-it, një njeri që zbulon se sa thellë ka ndikuar në jetët e njerëzve të qytetit të tij të vogël, Bedford Falls. Capra, vetë katolik, kishte përfshirë në film edhe një kishë me emrin Shën Pjetri dhe Pali.
Ndërsa Ordinary People i Redford-it, edhe pse më laik, mbetet një reflektim i ndjeshëm mbi familjen, ndjenjën e fajit dhe pajtimin.
Por, më pas, vjen Life Is Beautiful i Roberto Benigni-t – dhe këtu fillon problemi.
Ky film, i cili përpiqet të ndërthurë humorin e butë me tragjedinë e Holokaustit, rrëfen historinë e një burri italian hebre që përpiqet t’i fshehë djalit të tij tmerret e kampit nazist, duke i paraqitur gjithçka si një “lojë”.
Edhe pse qëllimi është fisnik, rezultati është shpesh i ngathët, i pavërtetë dhe moralisht i turbullt – një përzierje e pashpjegueshme midis komedisë dhe dhimbjes, që duket ekzistencialisht e pandershme.
Duke pasur parasysh marrëdhënien e ndërlikuar të Kishës Katolike me regjimin nazist, do të ishte më e urtë sikur Ati i Shenjtë të kishte zgjedhur një film tjetër.
Në fund të fundit, ndoshta Papa mund të ndjekë këshillën e një personazhi tjetër kinematografik katolik: Motra Bridget, e frikshme dhe autoritare në filmin dramatik të Peter Mullan The Magdalene Sisters. Ajo, thuhet, ishte adhuruese e filmit plot ëmbëlsi dhe humor The Bells of St Mary’s me Bing Crosby dhe Ingrid Bergman.
Ndoshta edhe Shenjtëria e Tij mund ta shihte këtë – për frymëzim e për pak ironi hyjnore.
Burimi: theguardian.com/ Përgatiti për botim: L. Veizi