Bullgaria ka zbuluar dhe ndërprerë një operacion të gjerë spiunazhi kibernetik, i cili kishte zgjatur për pesë vite dhe kishte prekur sistemet e administratës shtetërore. Gjatë kësaj periudhe, grupe ndërkombëtare hakerësh kanë arritur të sigurojnë qasje të fshehtë në rrjetet qeveritare dhe të shkarkojnë më shumë se 130 gigabajt informacion, ekuivalente me rreth 62 milionë faqe dokumentesh.
Lajmi u bë publik të mërkurën nga ministri bullgar i Inovacionit dhe Transformimit Digjital, Ivan Vassilev, i cili konfirmoi se ndërhyrja kishte nisur në vitin 2021 dhe kishte vijuar deri në verën e vitit 2026. Sipas tij, bëhet fjalë për operacionin më të gjatë dhe më të madh të njohur të spiunazhit kibernetik kundër administratës shtetërore bullgare.
Megjithatë, kontrollet e deritanishme nuk kanë evidentuar prova se të dhënat personale të qytetarëve bullgarë janë komprometuar. Këtë e konfirmoi edhe televizioni Nova, ndërsa autoritetet po vijojnë verifikimet për të përcaktuar plotësisht natyrën dhe përdorimin e informacionit të marrë nga sulmuesit.
Sipas Vassilev, pas operacionit dyshohet se qëndrojnë disa grupe ndërkombëtare hakerësh, të cilat kanë vepruar nga vende të ndryshme. Ministri theksoi se deri më tani nuk ka prova përfundimtare që i lidhin sulmuesit me një qeveri apo shërbim të caktuar të inteligjencës së huaj. Gjithashtu, nuk dihet ende se për çfarë qëllimesh është përdorur informacioni i vjedhur.
Të dhënat e përvetësuara përfshijnë pothuajse të gjitha fushat e veprimtarisë së institucioneve shtetërore, nga puna e Këshillit të Ministrave deri te raportet, dokumentet dhe korrespondenca ndërmjet ministrive dhe administratave të ndryshme publike.
Sipas informacioneve të publikuara nga mediat bullgare, hakerët kishin depërtuar në sistemet elektronike që institucionet përdorin për shkëmbimin e dokumenteve dhe informacionit. Ata kishin instaluar programe keqdashëse, të cilat u mundësonin të qëndronin të fshehur në rrjetet shtetërore, të lëviznin nga një komponent i sistemit në tjetrin dhe të grumbullonin vazhdimisht të dhëna. Infrastruktura e prekur përfshinte serverë, kompjuterë pune, pajisje rrjeti dhe sisteme të ndryshme institucionale.
Ndërhyrja u zbulua vetëm në gusht të këtij viti, pas vendosjes në funksion të një sistemi të ri kombëtar për monitorimin e sigurisë kibernetike, i cili identifikoi aktivitetin e dyshimtë dhe praninë e programeve keqdashëse në rrjetet e administratës.
Zbulimi vuri në lëvizje një hetim të gjerë ndërinstitucional, ku u përfshinë Ministria e Inovacionit dhe Transformimit Digjital, Ministria e Mbrojtjes, agjencitë e inteligjencës, policia, ekspertët e sigurisë kibernetike dhe partnerë ndërkombëtarë, përfshirë Agjencinë e Bashkimit Evropian për Sigurinë Kibernetike.
Ministri Vassilev bëri të ditur se autoritetet kanë izoluar sistemet e prekura, kanë ndërprerë kanalet e komunikimit të hakerëve me rrjetet shtetërore dhe kanë hequr programet keqdashëse, duke bllokuar kështu qasjen e paautorizuar. Sipas njoftimit zyrtar të ministrisë, infrastruktura do të mbahet nën monitorim të shtuar për 90 ditë, me qëllim identifikimin në kohë të çdo përpjekjeje për depërtim të ri.
Ndërkohë, çështja ka ngritur pikëpyetje edhe për sigurinë e sistemeve shtetërore dhe arsyen se si një ndërhyrje e kësaj përmase mundi të mbetej e pazbuluar për pesë vite, duke kaluar nëpër disa qeveri dhe drejtues institucionesh.
Për këtë arsye, ministri ka njoftuar prokurorinë, e cila pritet të hetojë jo vetëm aktivitetin e grupeve të hakerëve, por edhe veprimet dhe mosveprimet e mundshme të institucioneve shtetërore gjatë gjithë periudhës së ndërhyrjes. Hetimi do të duhet të përcaktojë nëse ka pasur neglizhencë në mbrojtjen e sistemeve dhe pse mekanizmat ekzistues të sigurisë nuk arritën ta identifikonin më herët këtë operacion./ad
