Last Updated on 25/07/2026 by Kesjana
**
SpaceX ka realizuar me sukses misionin Starship Flight 13, pas dy tentativave të dështuara të shkaktuara nga probleme teknike dhe moti i pafavorshëm. Raketa më e madhe dhe më e fuqishme e ndërtuar ndonjëherë u ngrit nga baza Starbase në Teksas në orën 00:51 (me orën italiane) të 25 korrikut, duke përmbushur pothuajse të gjitha objektivat kryesore të testit.
Tentativa e parë, më 16 korrik, u anulua vetëm një sekondë para nisjes, pasi vetëm 29 nga 33 motorët Raptor u ndezën siç duhet. Sipas themeluesit dhe drejtorit ekzekutiv të SpaceX, Elon Musk, sistemi ndërpreu automatikisht nisjen për arsye sigurie. Hetimet zbuluan se shkaku ishte një rënie e presionit në turbopompat e oksigjenit të lëngshëm, e shkaktuar me shumë gjasa nga depërtimi i lagështisë, çka pengoi funksionimin e disa motorëve.
Pas zëvendësimit të gjashtë motorëve dhe testeve të suksesshme, kompania planifikoi një nisje të re më 23 korrik. Megjithatë, kalimi i stuhisë tropikale Bertha mbi jugun e Teksasit detyroi shtyrjen e misionit edhe me 24 orë.
Në tentativën e tretë, të gjithë 33 motorët Raptor funksionuan normalisht, duke mundësuar ngritjen pa probleme të raketës. Ndarja e dy fazave dhe manovra e kthimit të booster-it u kryen sipas planit. Megjithatë, gjatë uljes në det, disa motorë u fikën gradualisht, duke bërë që përforcuesi të godiste sipërfaqen e ujit me një shpejtësi më të lartë nga sa ishte parashikuar. Edhe pse përplasja ishte e fortë, SpaceX e konsideron këtë një aspekt teknik që do të përmirësohet në misionet e ardhshme, me synimin që booster-i të rikthehet i paprekur në platformën e nisjes për t’u ripërdorur.
Ndërkohë, anija Starship realizoi një fluturim pothuajse të përsosur. Ajo përmbushi me sukses të gjitha objektivat kryesore të testit, duke lëshuar 20 satelitët e parë Starlink V3, gjenerata më e re e rrjetit satelitor të SpaceX. Gjithashtu, u testua me sukses rindezja e një motori Raptor gjatë fluturimit dhe u realizua një ulje e kontrolluar në Oqeanin Indian, duke siguruar pamje dhe të dhëna të vlefshme mbi performancën e mburojës termike gjatë rikthimit në atmosferë.
Satelitët Starlink V3 nuk ishin projektuar për të qëndruar në orbitë. Ata u përdorën vetëm për një test demonstrues dhe, rreth 20 minuta pas lëshimit, u rikthyen në atmosferë ku u dogjën sipas planit.
Administratori i ri i NASA-s, Jared Isaacman, i cili më parë ka fluturuar në hapësirë me një anije Crew Dragon të SpaceX, përshëndeti suksesin e misionit, duke theksuar rëndësinë e zhvillimit të Starship për programin Artemis, në kuadër të të cilit një version i kësaj anijeje do të përdoret si mjet uljeje në Hënë.
Pavarësisht uljes së ashpër të booster-it, Flight 13 konsiderohet një nga testet më të suksesshme të programit Starship deri më sot. Misioni konfirmoi përmirësimet e reja të motorëve Raptor 3 dhe i hap rrugën fluturimit Starship Flight 14, i cili pritet të dërgojë për herë të parë anijen në orbitën e plotë të Tokës, një hap vendimtar drejt misioneve të ardhshme në Hënë dhe Mars./kb